شاعری ہب / نظم / در شرح اسرار اسمای علی مرتضی

در شرح اسرار اسمای علی مرتضی

Setting Forth The Inner Meaning Of The Names Of Ali

فونٹ سائز:
100%
پس منظر:

مسلم اول شہ مردان علے

عشق را سرمایہ ی ایمان علے

از ولای دودمانش زندہ ام

در جہان مثل گہر تابندہ ام

نرگسم وارفتہ ی نظارہ ام

در خیابانش چو بو آوارہ ام

زمزم ار جوشد ز خاک من ازوست

می اگر ریزد ز تاک من ازوست

خاکم و از مہر او آئینہ ام

می توان دیدن نوا در سینہ ام

از رخ او فال پیغمبر گرفت

ملت حق از شکوہش فر گرفت

قوت دین مبین فرمودہ اش

کائنات آئین پذیر از دودہ اش

مرسل حق کرد نامش بوتراب

حق ’’یداللہ‘‘ خواند در ام الکتاب

ہر کہ دانای رموز زندگیست

سر اسمای علی داند کہ چیست

خاک تاریکی کہ نام او تن است

عقل از بیداد او در شیون است

فکر گردون رس زمین پیما ازو

چشم کور و گوش ناشنوا ازو

از ہوس تیغ دو رو دارد بدست

رہروان را دل برین رہزن شکست

شیر حق این خاک را تسخیر کرد

این گل تاریک را اکسیر کرد

مرتضی کز تیغ او حق روشن است

بوتراب از فتح اقلیم تن است

مرد کشور گیر از کراری است

گوہرش را آبرو خودداری است

ہر کہ در آفاق گردد بوتراب

باز گرداند ز مغرب آفتاب

ہر کہ زین بر مرکب تن تنگ بست

چون نگین بر خاتم دولت نشست

زیر پاش اینجا شکوہ خیبر است

دست او آنجا قسیم کوثر است

از خود آگاہے یداللہی کند

از یداللہی شہنشاہی کند

ذات او دروازہ ی شہر علوم

زیر فرمانش حجاز و چین و روم

حکمران باید شدن بر خاک خویش

تا می روشن خوری از تاک خویش

خاک گشتن مذہب پروانگیست

خاک را اب شو کہ این مردانگیست

سنگ شو ای ہمچو گل نازک بدن

تا شوے بنیاد دیوار چمن

از گل خود آدمی تعمیر کن

آدمی را عالمی تعمیر کن

گر بنا سازی نہ دیوار و دری

خشت از خاک تو بندد دیگری

ای ز جور چرخ ناہنجار تنگ

جام تو فریادی بیداد سنگ

نالہ و فریاد و ماتم تا کجا؟

سینہ کوبیہای پیہم تا کجا؟

در عمل پوشیدہ مضمون حیات

لذت تخلیق قانون حیات

خیز و خلاق جہان تازہ شو

شعلہ در بر کن خلیل آوازہ شو

با جہان نامساعد ساختن

ہست در میدان سپر انداختن

مرد خودداری کہ باشد پختہ کار

با مزاج او بسازد روزگار

گر نسازد با مزاج او جہان

می شود جنگ آزما با آسمان

بر کند بنیاد موجودات را

می دہد ترکیب نو ذرات را

گردش ایام را برھم زند

چرخ نیلی فام را برہم زند

می کند از قوت خود آشکار

روزگار نو کہ باشد سازگار

در جہان نتوان اگر مردانہ زیست

ہمچو مردان جانسپردن زندگیست

آزماید صاحب قلب سلیم

زور خود را از مہمات عظیم

عشق با دشوار ورزیدن خوشست

چون خلیل از شعلہ گلچیدن خوشست

ممکنات قوت مردان کار

گردد از مشکل پسندی آشکار

حربہ ی دون ہمتان کین است و بس

زندگی را این یک آئین است و بس

زندگانے قوت پیداستی

اصل او از ذوق استیلاستی

عفو بیجا سردی خون حیات

سکتہ ئی در بیت موزون حیات

ہر کہ در قعر مذلت ماندہ است

ناتوانی را قناعت خواندہ است

ناتوانے زندگی را رہزن است

بطنش از خوف و دروغ آبستن است

از مکارم اندرون او تہی است

شیرش از بہر ذمائم فربہی است

ہوشیار ای صاحب عقل سلیم

در کمینہا می نشیند این غنیم

گر خردمندی فریب او مخود

مثل حر با ہر زمان رنگش دگر

شکل او اھل نظر نشناختند

پردہ ہا بر روی او انداختند

گاہ او را رحم و نرمی پردہ دار

گاہ می پوشد ردای انکسار

گاہ او مستور در مجبوری است

گاہ پنہان در تہ معذوری است

چہرہ در شکل تن آسانی نمود

دل ز دست صاحب قوت ربود

با توانائی صداقت توأم است

گر خود آگاہی ہمین جام جم است

زندگی کشت است و حاصل قوتست

شرح رمز حق و باطل قوتست

مدعی گر مایہ دار از قوت است

دعوی او بی نیاز از حجت است

باطل از قوت پذیرد شان حق

خویش را حق داند از بطلان حق

از کن او زھر کوثر می شود

خیر را گوید شری ، شر می شود

ای ز آداب امانت بیخبر

از دو عالم خویش را بہتر شمر

از رموز زندگے آگاہ شو

ظالم و جاہل ز غیر اللہ شو

چشم و گوش و لب گشا ای ہوشمند

گر نبینی راہ حق بر من بخند

Muslim avval shah mardan ale

Ishq ra sarmaya i imaan ale

Az olai dodmansh zinda am

Dar Jahan Misal ghr tabanda am

Nrgsm oarfth i nazara am

Dar khiabansh cho Boo avara am

Zmzm ar joshd z Khaak man azost

Mi Agar rizd z tak man azost

Khakm-o-az mahr o aaeena am

Mi toan didn noa Dar sina am

Az Rukh o fal Paighambar grft

Mlt Haq az shkohsh fr grft

Quwat din mbin Farmooda ash

Kainaat aaein pazir az dodh ash

Mrsl Haq krd namsh botrab

Haq idallh khoand Dar am alktab

Har ke danai rmoz zndgist

Sar asmai Ali dand ke chist

Khaak tariki ke Naam o tan ast

Aql az bidad o Dar shion ast

Fikr grdon ras Zameen Paima azo

Chashm Cover / Core-o-gosh nashnoa azo

Az havas teġ do ro dard bdst

Rhroan ra Dil brin rhzn shikast

Sher Haq ain Khaak ra tskhir krd

Ain Gul tarik ra aksir krd

Murtaza kz teġ o Haq Roshan ast

Botrab az fatah iqlim tan ast

Mard kishvar gir az krari ast

Gohrsh ra aabro khoddari ast

Har ke Dar aafaq grdd botrab

Baz grdand z Maghrib Aaftaab

Har ke zin br mrkb tan taṅg bst

Choon ngin br khatm daulat Nishast

Zir pash ainja shikva khibr ast

Dast o aanja Qaseem kausar ast

Az Khud aagahe idallhi Kund

Az idallhi shhnshahi Kund

Zat o Darwaza i Shehar ulum

Zir frmansh hjaz-o-chain-o-rum

Hkmran baid Shudan br Khaak khoish

Ta mi Roshan Khori az tak khoish

Khaak gshtn mazhab proangist

Khaak ra ab Show ke ain mardangist

Sang Show ai hmcho Gul nazaakat badan

Ta shoe Buniyad Deewaar Chaman

Az Gul Khud Aadmi Tameer Kun

Aadmi ra aalmi Tameer Kun

Gir bana sazi na Deewaar-o-Dari

Khisht az Khaak to bndd digri

Ai z Jaur Charkh nahnjar taṅg

Jaam to friadi bidad sang

Naala-o-faryad-o-matam ta kja

Sina kobihai Paiham ta kja

Dar Amal Poshida mazmun Hayaat

Lazzat takleeq Qanoon Hayaat

Khiz-o-khlaq Jahan Taaza Show

Shula Dar br Kun khlil aaoazh Show

Ba Jahan namsaad sakhtn

Hst Dar maidan spr andakhtn

Mard khoddari ke bashad pukhta Kaar

Ba mizaj o bsazd rozgar

Gir nsazd ba mizaj o Jahan

Mi shod Jang aazma ba Aasman

Br Kund Buniyad Maujoodat ra

Mi dhd trkib Nau zrat ra

Gardish iyyam ra brhm znd

Charkh nili fam ra brhm znd

Mi Kund az quwat Khud aashkar

Rozgar Nau ke bashad sazgar

Dar Jahan ntoan Agar mardana Zeest

Hmcho mardan jansprdn zndgist

Aazmaid sahab qalb slim

Zor Khud ra az Muhimmat Azeem

Ishq ba dshoar orzidn khoshst

Choon khlil az shula glchidn khoshst

Mmknat quwat mardan Kaar

Grdd az Mushkil psndi aashkar

Hrbh i don hmtan kin ast-o-bas

Zindagi ra ain yak aaein ast-o-bas

Zndgane quwat pidasti

Asal o az zavq astilasti

Afv beja sardi khoon Hayaat

Saktah i Dar bait Mauzoon Hayaat

Har ke Dar qar mzlt mãda ast

Natoani ra qnaat khoandh ast

Natoane Zindagi ra rhzn ast

Btnsh az khauf-o-drogh aabstn ast

Az mkarm andrun o thi ast

Shirsh az bhr zmam frbhi ast

Hoshiyar ai sahab aql slim

Dar kminha mi nshind ain ghnim

Gir khrdmndi fareb o mkhod

Misal hr ba Har zman rngsh dgr

Shakal o ahl Nazar nshnakhtnd

Parda ha br ravi o andakhtnd

Gah o ra rahim-o-narmi parda Daar

Gah mi poshd rdai anksar

Gah o mstor Dar mjbori ast

Gah pnhan Dar tah mazori ast

Chehra Dar Shakal tan asani nmod

Dil z dast sahab quwat rbod

Ba Tawanai sadaqat tom ast

Gir Khud aagahi hmin Jaam jm ast

Zindagi ksht ast-o-Hasil qotst

Shrh rmz Haq-o-batl qotst

Muddai Gir maih Daar az quwat ast

Dawa o bi niaz az hjt ast

Batl az quwat pzird shan Haq

Khoish ra Haq dand az btlan Haq

Az Kun o zhr kausar mi shod

Khair ra goid shri sharr mi shod

Ai z Aadaab amanat bikhbr

Az do Aalam khoish ra Behtar shmr

Az rmoz zndge agah Show

Zalim-o-jahil z Ghair Allah Show

Chashm-o-gosh-o-Lab gsha ai hoshmnd

Gir nbini Raah Haq br man bkhnd

نظم Farsi
Comment
علامہ اقبال
تعارفِ شاعر

علامہ اقبال

🏛️ کلاسیکی دور ⏳ 9 نومبر 1877 — 21 اپریل 1938 📍

علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے