شاعری ہب / نظم / حکایت شیخ و برہمن و مکالمہ گنگ و ہمالہ در معنی اینکہ

حکایت شیخ و برہمن و مکالمہ گنگ و ہمالہ در معنی اینکہ

Story Of The Sheikh And The Brahmin

فونٹ سائز:
100%
پس منظر:

در بنارس برھمندی محترم

سر فرو اندر یم بود و عدم

بہرہ ی وافر ز حکمت داشتی

با خدا جویان ارادت داشتی

ذہن او گیرا و ندرت کوش بود

با ثریا عقل او ھمدوش بود

آشیانش صورت عنقا بلند

مہر و مہ بر شعلہ ی فکرش سپند

مدتی مینای او در خون نشست

ساقی حکمت بجامش می نبست

در ریاض علم و دانش دام چید

چشم دامش طایر معنی ندید

ناخن فکرش بخون آلودہ ماند

عقدہ ی بود و عدم نگشودہ ماند

آہ بر لب شاھد حرمان او

چہرہ غماز دل حیران او

رفت روزی نزد شیخ کاملی

آنکہ اندر سینہ پروردی دلی

گوش بر گفتار آن فرزانہ داد

بر لب خود مہر خاموشی نہاد

گفت شیخ ای طائف چرخ بلند

اندکی عہد وفا با خاک بند

تا شدی آوارہ ی صحرا و دشت

فکر بیباک تو از گردون گذشت

با زمین در ساز ای گردون نورد

در تلاش گوہر انجم مگرد

من نگویم از بتان بیزار شو

کافری شایستہ ی زنار شو

ای امانت دار تہذیب کہن

پشت پا بر مسلک آبا مزن

گر ز جمعیت حیات ملت است

کفر ہم سرمایہ ی جمعیت است

تو کہ ھم در کافری کامل نہ ئی

در خور طوف حریم دل نہ ئی

ماندہ ایم از جادہ ی تسلیم دور

تو ز آزر من ز ابراہیم دور

قیس ما سودائے محمل نشد

در جنون عاشقی کامل نشد

مرد چون شمع خودی اندر وجود

از خیال آسمان پیما چہ سود

آب زد در دامن کہسار چنگ

گفت روزی با ھمالہ رود گنگ

ای ز صبح آفرینش یخ بدوش

پیکرت از رودہا زنار پوش

حق ترا با آسمان ہمراز ساخت

پات محروم خرام ناز ساخت

طاقت رفتار از پایت ربود

این وقار و رفعت و تمکین چہ سود

زندگانی از خرام پیہم است

برگ و ساز ہستی موج از رم است

کوہ چون این طعنہ از دریا شنید

ہم چو بحر آتش از کین بر دمید

گفت ای پہنای تو آئینہ ام

چون تو صد دریا درون سینہ ام

این خرام ناز سامان فناست

ہر کہ از خود رفت شایان فناست

از مقام خود نداری آگہی

بر زیان خویش نازی ابلہی

ای ز بطن چرخ گردان زادہ ئی

از تو بہتر ساحل افتادہ ئی

ہستی خود نذر قلزم ساختی

پیش رہزن نقد جان انداختی

ہمچو گل در گلستان خوددار شو

بہر نشر بو پی گلچین مرو

زندگی بر جای خود بالیدن است

از خیابان خودی گل چیدن است

قرنہا بگذشت و من پا در گلم

تو گمان داری کہ دور از منزلم

ہستیم بالید و تا گردون رسید

زیر دامانم ثریا آرمید

ہستی تو بی نشان در قلزم است

ذروہ ی من سجدہ گاہ انجم است

چشم من بینای اسرار فلک

آشنا گوشم ز پرواز ملک

تا ز سوز سعی پیہم سوختم

لعل و الماس و گہر اندوختم

’’در درونم سنگ و اندر سنگ نار

آب را بر نار من نبود گذار‘‘

قطرہ ئی ؟ خود را بپای خود مریز

در تلاطم کوش و با قلزم ستیز

آب گوہر خواہ و گوہر ریزہ شو

بہر گوش شاہدی آویزہ شو

یا خود افزا شو سبک رفتار شو

ابر برق انداز و دریا بار شو

از تو قلزم گدیہ ی طوفان کند

شکوہ ہا از تنگی دامان کند

کمتر از موجی شمارد خویش را

پیش پای تو گذارد خویش را

Dar banaras brhmndi muhtaram

Sar fro andar im bod-o-adam

Bhrh i oafr z Hikmat dashti

Ba Khuda joian aradt dashti

Zehn o gira-o-ndrt kosh bod

Ba surayya aql o hmdosh bod

Aashiansh surat anqa Buland

Mahr-o-Mah br shula i fkrsh spnd

Mdti minai o Dar khoon Nishast

Saaqi Hikmat bjamsh mi nbst

Dar riyaz ilm-o-danish Daam chid

Chashm damsh tair mani ndid

Naakhun fkrsh bkhon aludah mand

Aqdh i bod-o-adam ngshodh mand

Aah br Lab shahd hrman o

Chehra ghmaz Dil hairan o

Rft rozi Nazd shekh kamli

Aankh andar sina prordi Dili

Gosh br guftar Aan frzanh dad

Br Lab Khud mahr khamoshi nihad

Gft shekh ai taf Charkh Buland

Andki ahad Wafa ba Khaak Band

Ta shdi avara i Sehra-o-dasht

Fikr bibak to az grdon gzsht

Ba Zameen Dar Saaz ai grdon nord

Dar Talaash gohr anjm mgrd

Man ngoim az btan bezaar Show

Kafri shaisth i znar Show

Ai amanat Daar tahzib khn

Pusht paa br mslk aaba mzn

Gir z jmait Hayaat mlt ast

Kfr Hum sarmaya i jmait ast

To ke hm Dar kafri kamil na i

Dar khor toof hrim Dil na i

Mãda aim az jadh i taslim door

To z aazr man z ibrahim door

Qis ma sodae mhml nshd

Dar junoon aashqi kamil nshd

Mard Choon Shama khodi andar vajud

Az Khayal Aasman Paima chh sod

Ab zd Dar daman khsar chng

Gft rozi ba hmalh rud Gung

Ai z Subh aafrinsh yakh bdosh

Pikrt az rodha znar Posh

Haq tra ba Aasman hmraz sakht

Pat mahrum khram naz sakht

Taqat Raftaar az pait rbod

Ain vaqar-o-rfat-o-tmkin chh sod

Zndgani az khram Paiham ast

Brg-o-Saaz Hasti mauj az rm ast

Koh Choon ain tana az Darya shnid

Hum cho Bahr atash az kin br dmid

Gft ai phnai to aaeena am

Choon to sad Darya dron sina am

Ain khram naz saman fnast

Har ke az Khud rft shayan fnast

Az mqam Khud ndari aaghi

Br ziyan khoish nazi ablhi

Ai z btn Charkh grdan zadh i

Az to Behtar saahil aftadh i

Hasti Khud nzr qlzm sakhti

Pesh rhzn nqd jaan andakhti

Hmcho Gul Dar Gulistan khoddar Show

Bhr nashar Boo Pi glchin mro

Zindagi br jai Khud balidn ast

Az khiyaban khodi Gul chidn ast

Qrnha bgzsht-o-man paa Dar glm

To guman dari ke door az mnzlm

Hstim balid-o-ta grdon rasid

Zir damanm surayya aarmid

Hasti to bi nishan Dar qlzm ast

Zroh i man Sajda gah anjm ast

Chashm man binai asrar Falak

Ashna goshm z Parwaaz Mulk

Ta z soz sai Paiham sokhtm

Lal-o-almas-o-ghr andokhtm

Dar dronm sang-o-andar sang nar

Ab ra br nar man nbod gzar

Qatra i Khud ra bpai Khud mriz

Dar tlatm kosh-o-ba qlzm stiz

Ab gohr khvah-o-gohr rizh Show

Bhr gosh shahdi aaoizh Show

Ya Khud afza Show sbk Raftaar Show

Abar barq andaz-o-Darya Baar Show

Az to qlzm gdih i toofan Kund

Shikva ha az tngi daman Kund

Kamtar az Mauji shmard khoish ra

Pesh pai to gzard khoish ra

نظم Farsi
Comment
علامہ اقبال
تعارفِ شاعر

علامہ اقبال

🏛️ کلاسیکی دور ⏳ 9 نومبر 1877 — 21 اپریل 1938 📍

علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے