اشکی چند بر افتراق ہندیان
Lament On The Differences Among Indians
ای ھمالہ ! ای اطک ، ای رود گنگ
زیستن تا کی چنان بی آب و رنگ
پیر مردان از فراست بی نصیب
نوجوانان از محبت بی نصیب
شرق و غرب آزاد و ما نخچیر غیر
خشت ما سرمایۂ تعمیر غیر
زندگانے بر مراد دیگران
جاودان مرگست ، نی خواب گران
نیست این مرگی کہ آید ز آسمان
تخم او می بالد ز اعماق جان
صید او نے مردہ شو خواہد نہ گور
نی ھجوم دوستان از نزد و دور
جامۂ کس در غم او چاک نیست
دوزخ او آنسوی افلاک نیست
در ھجوم روز حشر او را مجو
ہست در امروز او فردای او
ہر کہ اینجا دانہ کشت اینجا درود
پیش حق آن بندہ را بردن چہ سود
امتے کز آرزو نیشی نخورد
نقش او را فطرت از گیتی سترد
اعتبار تخت و تاج از ساحری است
سخت چون سنگ این زجاج از ساحریست
در گذشت از حکم این سحر مبین
کافری از کفر ، دینداری ز دین
ہندیان با یکدگر آویختند
فتنہ ہای کہنہ باز انگیختند
تا فرنگی قومی از مغرب زمین
ثالث آمد در نزاع کفر و دین
کس نداند جلوۂ آب از سراب
انقلاب ای انقلاب ای انقلاب
ای ترا ہر لحظہ فکر آب و گل
از حضور حق طلب یک زندہ دل
آشیانش گرچہ در آب و گل است
نہ فلک سر گشتہ این یک دل است
تا نپنداری کہ از خاک است او
از بلندی ہای افلاک است او
این جہان او را حریم کوی دوست
از قبای لالہ گیرد بوی دوست
ہر نفس با روزگار اندر ستیز
سنگ رہ از ضربت او ریز ریز
آشنای منبر و دار است او
آتش خود را نگہدار است او
آب جوی و بحر ہا دارد بہ بر
می دہد موجش ز طوفانی خبر
زندہ و پایندہ بی نان تنور
میرد آن ساعت کہ گردد بی حضور
چون چراغ اندر شبستان بدن
روشن از وی خلوت و ہم انجمن
اینچنین دل ، خود نگر ، اﷲ مست
جز بہ درویشی نمے آید بدست
ای جوان دامان او محکم بگیر
در غلامی زادہ ئی آزاد میر
Ai hmalh ! ai atk ai rud Gung
Zistn ta ki Chunan bi ab-o-rang
Peer mardan az frast bi nasib
Nojoanan az Mohabbat bi nasib
Shrq-o-ghrb azaad-o-ma nakhcir Ghair
Khisht ma srmaih Tameer Ghair
Zndgane br murad digran
Jaodan mrgst ni Khwab gran
Nist ain mirgi ke aaid z Aasman
Tukhm o mi bald z aamaq jaan
Sid o Ne Murda Show khoahd na gor
Ni hjom dostan az Nazd-o-door
Jamh Kis Dar Gham o Chak nist
Dozakh o aansoi aflak nist
Dar hjom Roz Hashr o ra mjo
Hst Dar imroz o frdai o
Har ke ainja daana ksht ainja Durood
Pesh Haq Aan Banda ra brdn chh sod
Amte kz Aarzoo nishi nkhord
Nqsh o ra fitrat az giti strd
Iʻtibar takht-o-taj az sahri ast
Sakht Choon sang ain zjaj az sahrist
Dar gzsht az Hukm ain Sahar mbin
Kafri az kfr dindari z din
Hndian ba ikdgr aaoikhtnd
Fitna hai khnh baz angikhtnd
Ta farangi qaumi az Maghrib Zameen
Sals Aamad Dar nzaa kfr-o-din
Kis ndand jloh ab az sarab
Inqalab ai inqalab ai inqalab
Ai tra Har lahza fikr ab-o-Gul
Az huẓur Haq Talab yak zinda Dil
Aashiansh grchh Dar ab-o-Gul ast
Na Falak sar gshth ain yak Dil ast
Ta npndari ke az Khaak ast o
Az blndi hai aflak ast o
Ain Jahan o ra hrim Kavi Dost
Az qbai lala gird boi Dost
Har nfs ba rozgar andar stiz
Sang rh az zrbt o riz riz
Aashnai mnbr-o-Daar ast o
Atash Khud ra nghdar ast o
Ab joi-o-Bahr ha dard bah br
Mi dhd mojsh z tofani khabar
Zinda-o-paindh bi naan Tandoor
Mird Aan saat ke grdd bi huẓur
Choon Charagh andar Shabistan badan
Roshan az oi khlot-o-Hum anjuman
Ainchnin Dil Khud nagar a Mast
Jz bah droishi nme aaid bdst
Ai jawaan daman o mhkm bgir
Dar ghlami zadh i azaad mir
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
