نمودار شدن درویش سودانی
The Sudanese Dervish Appears
برق بیتابانہ رخشید اندر آب
موجہا بالید و غلطید اندر آب
بوی خوش از گلشن جنت رسید
روح آن درویش مصر آمد پدید
در صدف از سوز او گوہر گداخت
سنگ اندر سینہ کشنر گداخت
گفت ’’ای کشنر اگر داری نظر
انتقام خاک درویشی نگر
آسمان خاک ترا گوری نداد
مرقدی جز در یم شوری نداد
باز حرف اندر گلوی او شکست
از لبش آہی جگر تابی گسست‘‘
گفت ’’ای روح عرب بیدار شو
چون نیاکان خالق اعصار شو
ای فواد ای فیصل ای ابن سعود
تا کجا بر خویش پیچیدن چو دود
زندہ کن در سینہ آن سوزی کہ رفت
در جہان باز آور آن روزی کہ رفت
خاک بطحا خالدے دیگر بزای
نغمہ توحید را دیگر سرای
ای نخیل دشت تو بالندہ تر
بر نخیزد از تو فاروقی دگر
ای جہان مؤمنان مشک فام
از تو می آید مرا بوے دوام
زندگانی تا کجا بی ذوق سیر
تا کجا تقدیر تو در دست غیر
بر مقام خود نیائی تا بہ کی
استخوانم در یمی نالد چو نی
از بلا ترسی حدیث مصطفی است
’’مرد را روز بلا روز صفاست‘‘
ساربان یاران بہ یثرب ما بہ نجد
آن حدی کو ناقہ را آرد بوجد
ابر بارید از زمین ہا سبزہ رست
می شود شاید کہ پای ناقہ سست
جانم از درد جدائی در نفیر
آن رہی کو سبزہ کم دارد بگیر
ناقہ مست سبزہ و من مست دوست
او بدست تست و من در دست دوست
آب را کردند بر صحرا سبیل
بر جبل ہا شستہ اوراق نخیل
آن دو آہو در قفای یکدگر
از فراز تل فرود آید نگر
یک دم آب از چشمۂ صحرا خورد
باز سوی راہ پیما بنگرد
ریگ دشت از نم مثال پرنیان
جادہ بر اشتر نمی آید گران
حلقہ حلقہ چون پر تیہو غمام
ترسم از باران کہ دوریم از مقام
ساربان یاران بہ یثرب ما بہ نجد
آن حدی کو ناقہ را آرد بوجد
Barq bitabanh rkhshid andar ab
Mojha balid-o-ghltid andar ab
Boi Khush az Gulshan jannat rasid
Rooh Aan darvesh misr Aamad padid
Dar sdf az soz o gohr gdakht
Sang andar sina kshnr gdakht
Gft ai kshnr Agar dari Nazar
Intaqam Khaak droishi nagar
Aasman Khaak tra gori ndad
Mrqdi jz Dar im shori ndad
Baz harf andar gloi o shikast
Az lbsh aahi jigar tabi gsst
Gft ai Rooh Arab baidar Show
Choon niakan Khaliq aasar Show
Ai foad ai faisal ai ibn saod
Ta kja br khoish pichidn cho dod
Zinda Kun Dar sina Aan sozi ke rft
Dar Jahan baz aaor Aan rozi ke rft
Khaak btha khalde Digar bzai
Naghma tauhid ra Digar srai
Ai nkhil dasht to balndh tr
Br nkhizd az to faroqi dgr
Ai Jahan momnan Mushk fam
Az to mi aaid Mara boe doam
Zndgani ta kja bi zavq sair
Ta kja taqdir to Dar dast Ghair
Br mqam Khud niai ta bah ki
Astkhoanm Dar imi nald cho ni
Az bala trsi hadees Mustafa ast
Mard ra Roz bala Roz sfast
Sarban iaran bah isrb ma bah njd
Aan Hudi ko naqh ra aard bojd
Abar barid az Zameen ha sbzh rst
Mi shod shaayad ke pai naqh Sust
Janm az Dard Judayi Dar nfir
Aan rhi ko sbzh Kam dard bgir
Naqh Mast sbzh-o-man Mast Dost
O bdst tst-o-man Dar dast Dost
Ab ra krdnd br Sehra sbil
Br jabal ha shsth aoraq nkhil
Aan do ahu Dar qfai ikdgr
Az faraz til frod aaid nagar
Yak dam ab az chshmh Sehra khord
Baz soi Raah Paima bngrd
Reg dasht az nam misaal prnian
Jadh br ashtr nami aaid gran
Halqa halqa Choon par tiho ghmam
Trsm az baran ke dorim az mqam
Sarban iaran bah isrb ma bah njd
Aan Hudi ko naqh ra aard bojd
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
