در معنی اینکہ حیات ملیہ مرکز محسوس میخواہد و مرکز ملت اسلامیہ بیت الحرام است
That The Life Of The Community Requires A Visible Focus, And That The Focus Of The Islamic Community Is Makkah’s Sacred House
می گشایم عقدہ از کار حیات
سازمت آگاہ اسرار حیات
چون خیال از خود رمیدن پیشہ اش
از جہت دامن کشیدن پیشہ اش
در جھان دیر و زود آید چسان
وقت او فردا و دی زاید چسان
گر نظر داری یکے بر خود نگر
جز رم پیھم نہ ئی ای بیخبر
تا نماید تاب نامشہود خویش
شعلہ ی او پردہ بند از دود خویش
سیر او را تا سکون بیند نظر
موج جویش بستہ آمد در گہر
آتش او دم بخویش اندر کشید
لالہ گردید و ز شاخی بر دمید
فکر خام تو گران خیز است و لنگ
تہمت گل بست بر پرواز رنگ
زندگی مرغ نشیمن ساز نیست
طایر رنگ است و جز پرواز نیست
در قفس واماندہ و آزاد ھم
با نواہا می زند فریاد ہم
از پرش پرواز شوید دمبدم
چارہ ی خود کردہ جوید دمبدم
عقدہ ہا خود می زند در کار خویش
باز آسان می کند دشوار خویش
پا بگل گردد حیات تیزگام
تا دو بالا گرددش ذوق خرام
سازہا خوابیدہ اندر سوز او
دوش و فردا زادہ ی امروز او
دمبدم مشکل گر و آسان گذار
دمبدم نو آفرین و تازہ کار
گرچہ مثل بو سراپایش رم است
چون وطن در سینہ ئی گیرد دم است
رشتہ ہای خویش را بر خود تند
تکمہ ئے گردد گرہ بر خود زند
در گرہ چون دانہ دارد برگ و بر
چشم بر خود وا کند گردد شجر
خلعتی از آب و گل پیدا کند
دست و پا و چشم و دل پیدا کند
خلوت اندر تن گزیند زندگی
انجمن ہا آفریند زندگی
ہمچنان آئین میلاد امم
زندگی بر مرکزی آید بھم
حلقہ را مرکز چو جان در پیکر است
خط او در نقطہ ی او مضمر است
قوم را ربط و نظام از مرکزی
روزگارش را دوام از مرکزی
راز دار و راز ما بیت الحرم
سوز ما ہم ساز ما بیت الحرم
چون نفس در سینہ او را پروریم
جان شیرین است او ما پیکریم
تازہ رو بستان ما از شبنمش
مزرع ما آب گیر از زمزمش
تاب دار از ذرہ ہایش آفتاب
غوطہ زن اندر فضایش آفتاب
دعوی او را دلیل استیم ما
از براھین خلیل استیم ما
در جہان ما را بلند آوازہ کرد
با حدوث ما قدم شیرازہ کرد
ملت بیضا ز طوفش ہم نفس
ہمچو صبح آفتاب اندر قفس
از حساب او یکی بسیاریت
پختہ از بند یکی خودداریت
تو ز پیوند حریمی زندہ ئی
تا طواف او کنی پایندہ ئی
در جہان جان امم جمعیت است
در نگر سر حرم جمعیت است
عبرتی ای مسلم روشن ضمیر
از مآل امت موسی بگیر
داد چون آن قوم مرکز را ز دست
رشتہ ی جمعیت ملت شکست
آنکہ بالید اندر آغوش رسل
جزو او دانندہ ی اسرار کل
دہر سیلی بر بنا گوشش کشید
زندگی خون گشت و از چشمش چکید
رفت نم از ریشہ ہای تاک او
بید مجنون ہم نروید خاک او
از گل غربت زبان گم کردہ ئی
ہم نوا ہم آشیان گم کردہ ئی
شمع مرد و نوحہ خوان پروانہ اش
مشت خاکم لرزد از افسانہ اش
ای ز تیغ جور گردون خستہ تن
ای اسیر التباس و وہم و ظن
پیرہن را جامہ احرام کن
صبح پیدا از غبار شام کن
مثل آبا غرق اندر سجدہ شو
آنچنان گم شو کہ یکسر سجدہ شو
مسلم پیشین نیازی آفرید
تا بہ ناز عالم آشوبی رسید
در رہ حق پا بہ نوک خار خست
گلستان در گوشہ ی دستار بست
Mi gshaim aqdh az Kaar Hayaat
Sazmt agah asrar Hayaat
Choon Khayal az Khud rmidn Pesha ash
Az jht daman kshidn Pesha ash
Dar jhan dir-o-zod aaid chsan
Waqt o Farda-o-Di zaid chsan
Gir Nazar dari ikey br Khud nagar
Jz rm pihm na i ai bikhbr
Ta nmaid tab namshhod khoish
Shula i o parda Band az dod khoish
Sair o ra ta sukoon bind Nazar
Mauj joish basta Aamad Dar ghr
Atash o dam bkhoish andar kshid
Lala grdid-o-z shakhi br dmid
Fikr kham to gran khiz ast-o-liṅg
Tuhmat Gul bst br Parwaaz rang
Zindagi mosambi nshimn Saaz nist
Tair rang ast-o-jz Parwaaz nist
Dar Qafas oamandh-o-azaad hm
Ba noaha mi znd faryad Hum
Az parush Parwaaz shoid dmbdm
Chara i Khud krdh joid dmbdm
Aqdh ha Khud mi znd Dar Kaar khoish
Baz asan mi Kund dshoar khoish
Paa bgl grdd Hayaat tizgam
Ta do bala grddsh zavq khram
Sazha khoabidh andar soz o
Dosh-o-Farda zadh i imroz o
Dmbdm Mushkil Gir-o-asan gzar
Dmbdm Nau afrin-o-Taaza Kaar
Grchh Misal Boo srapaish rm ast
Choon vatan Dar sina i gird dam ast
Rishta hai khoish ra br Khud Tund
Tkmh e grdd grah br Khud znd
Dar grah Choon daana dard brg-o-br
Chashm br Khud Wa Kund grdd shajar
Khlati az ab-o-Gul Paida Kund
Dast-o-paa-o-Chashm-o-Dil Paida Kund
Khlot andar tan gzind Zindagi
Anjuman ha aafrind Zindagi
Hmchnan aaein milad amm
Zindagi br markazi aaid bhm
Halqa ra Markaz cho jaan Dar Paikar ast
Khat o Dar Nuqta i o mazmoon ast
Qaum ra rbt-o-Nizam az markazi
Rozgarsh ra doam az markazi
Raaz Daar-o-raaz ma bait alhrm
Soz ma Hum Saaz ma bait alhrm
Choon nfs Dar sina o ra prorim
Jaan shirin ast o ma pikrim
Taaza ro bstan ma az shbnmsh
Mzra ma ab gir az zmzmsh
Tab Daar az zarra haish Aaftaab
Ġota zan andar fzaish Aaftaab
Dawa o ra dlil astim ma
Az brahin khlil astim ma
Dar Jahan ma ra Buland aaoazh krd
Ba hdos ma Qadam shirazh krd
Mlt baiza z tofsh Hum nfs
Hmcho Subh Aaftaab andar Qafas
Az hisab o iki bsiarit
Pukhta az Band iki khoddarit
To z Paivand hrimi zinda i
Ta toaf o kni paindh i
Dar Jahan jaan amm jmait ast
Dar nagar sar Haram jmait ast
Abrti ai muslim Roshan zamir
Az maal ummat Musa bgir
Dad Choon Aan Qaum Markaz ra z dast
Rishta i jmait mlt shikast
Aankh balid andar aġosh Rusul
Jzo o danndh i asrar kal
Dhr sili br bana goshsh kshid
Zindagi khoon gasht-o-az chshmsh chkid
Rft nam az resha hai tak o
Baid majnun Hum nroid Khaak o
Az Gul ghrbt zabaan gum krdh i
Hum noa Hum aashian gum krdh i
Shama mard-o-nohh Khan Parwana ash
Msht khakm lrzd az afsana ash
Ai z teġ Jaur grdon khasta tan
Ai asir altbas-o-vahm-o-zn
Pairahan ra jama ahram Kun
Subh Paida az ghbar Shaam Kun
Misal aaba ġarq andar Sajda Show
Aanchnan gum Show ke iksr Sajda Show
Muslim Peshin niazi aafrid
Ta bah naz Aalam aashobi rasid
Dar rh Haq paa bah nok Khaar khst
Gulistan Dar Ghosha i dastar bst
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
