در معنی اینکہ پختگی سیرت ملیہ از اتباع آئین الہیہ است
That Maturity Of Communal Life Derives From Following The Divine Law
در شریعت معنی دیگر مجو
غیر ضو در باطن گوھر مجو
این گہر را خود خدا گوہر گر است
ظاہرش گوہر بطونش گوہر است
علم حق غیر از شریعت ہیچ نیست
اصل سنت جز محبت ہیچ نیست
فرد را شرع است مرقات یقین
پختہ تر از وی مقامات یقین
ملت از آئین حق گیرد نظام
از نظام محکمی خیزد دوام
قدرت اندر علم او پیداستی
ہم عصا و ھم ید بیضاستی
با تو گویم سر اسلام است شرع
شرع آغاز است و انجام است شرع
ای کہ باشی حکمت دین را امین
با تو گویم نکتہ ی شرع مبین
چون کسی گردد مزاحم بی سبب
با مسلمان در ادای مستحب
مستحب را فرض گرادنیدہ اند
زندگی را عین قدرت دیدہ اند
روز ہیجا لشکر اعدا اگر
بر گمان صلح گردد بی خطر
گیرد آسان روزگار خویش را
بشکند حصن و حصار خویش را
تا نگیرد باز کار او نظام
تاختن بر کشورش آمد حرام
سر این فرمان حق دانی کہ چیست
زیستن اندر خطرہا زندگیست
شرع می خواہد کہ چون آئی بجنگ
شعلہ گردی واشکافی کام سنگ
آزماید قوت بازوی تو
می نہد الوند پیش روی تو
باز گوید سرمہ ساز الوند را
از تف خنجر گداز الوند را
نیست میش ناتوانی لاغری
درخور سر پنچہ ی شیر نری
باز چون با صعوہ خوگر می شود
از شکار خود زبون تر می شود
شارع آئین شناس خوب و زشت
بہر تو این نسخہ ی قدرت نوشت
از عمل آہن عصب می سازدت
جای خوبی در جہان اندازدت
خستہ باشی استوارت می کند
پختہ مثل کوہسارت می کند
ہست دین مصطفی دین حیات
شرع او تفسیر آئین حیات
گر زمینی آسمان سازد ترا
آنچہ حق می خواہد آن سازد ترا
صیقلش آئینہ سازد سنگ را
از دل آہن رباید زنگ را
تا شعار مصطفی از دست رفت
قوم را رمز بقا از دست رفت
آن نہال سربلند و استوار
مسلم صحرائی اشتر سوار
پای تا در وادی بطحا گرفت
تربیت از گرمی صحرا گرفت
آن چنان کاہید از باد عجم
ہمچو نی گردید از باد عجم
آنکہ کشتی شیر را چون گوسفند
گشت از پامال موری دردمند
آنکہ از تکبیر او سنگ آب گشت
از صفیر بلبلی بیتاب گشت
آنکہ عزمش کوہ را کاہی شمرد
با توکل دست و پای خود سپرد
آنکہ ضربش گردن اعدا شکست
قلب خویش از ضربہای سینہ خست
آنکہ گامش نقش صد ہنگامہ بست
پای اندر گوشہ ی عزلت شکست
آنکہ فرمانش جہان را ناگزیر
بر درش اسکندر و دارا فقیر
کوشش او با قناعت ساز کرد
تا بہ کشکول گدائی ناز کرد
شیخ احمد سید گردون جناب
کاسب نور از ضمیرش آفتاب
گل کہ می پوشد مزار پاک او
لاالہ گویان دمد از خاک او
با مریدی گفت ای جان پدر
از خیالات عجم باید حذر
زانکہ فکرش گرچہ از گردون گذشت
از حد دین نبی بیرون گذشت
ای برادر این نصیحت گوش کن
پند آن آقای ملت گوش کن
قلب را زین حرف حق گردان قوی
با عرب در ساز تا مسلم شوی
Dar shariat mani Digar mjo
Ghair zo Dar batn gohr mjo
Ain ghr ra Khud Khuda gohr Gir ast
Zahrsh gohr btonsh gohr ast
Ilm Haq Ghair az shariat hich nist
Asal Sunnat jz Mohabbat hich nist
Frd ra shra ast mrqat Yaqeen
Pukhta tr az oi mqamat Yaqeen
Mlt az aaein Haq gird Nizam
Az Nizam mhkmi khizd doam
Qudrat andar ilm o pidasti
Hum asa-o-hm yad bizasti
Ba to goim sar islam ast shra
Shra Aaghaaz ast-o-anjam ast shra
Ai ke bashi Hikmat din ra amin
Ba to goim nkth i shra mbin
Choon kisi grdd mzahm bi sabab
Ba musalman Dar adai msthb
Msthb ra farz gradnidh and
Zindagi ra ain Qudrat didh and
Roz hija lashkar aada Agar
Br guman slh grdd bi Khatar
Gird asan rozgar khoish ra
Bshknd hsn-o-hsar khoish ra
Ta ngird baz Kaar o Nizam
Takhtn br kshorsh Aamad haram
Sar ain farman Haq Dani ke chist
Zistn andar khtrha zndgist
Shra mi khoahd ke Choon Aai bjng
Shula grdi oashkafi Kaam sang
Aazmaid quwat bazoi to
Mi nhd alond Pesh ravi to
Baz goid surma Saaz alond ra
Az tf khanjar gdaz alond ra
Nist mesh natoani laghri
Drkhor sar pnchh i sher nri
Baz Choon ba saoh khogr mi shod
Az shikar Khud zbon tr mi shod
Share aaein Shanas khub-o-zsht
Bhr to ain nuskha i Qudrat nosht
Az Amal aahn asb mi sazdt
Jai khobi Dar Jahan andazdt
Khasta bashi astoart mi Kund
Pukhta Misal kohsart mi Kund
Hst din Mustafa din Hayaat
Shra o tafsir aaein Hayaat
Gir zmini Aasman sazd tra
Aanchh Haq mi khoahd Aan sazd tra
Siqlsh aaeena sazd sang ra
Az Dil aahn rbaid zaṅg ra
Ta shiar Mustafa az dast rft
Qaum ra rmz baqa az dast rft
Aan nhal srblnd-o-ustuwar
Muslim shrai ashtr savar
Pai ta Dar Wadi btha grft
Tarbiyyat az garmi Sehra grft
Aan Chunan kahid az bad ajm
Hmcho ni grdid az bad ajm
Aankh Kashti sher ra Choon gosfand
Gasht az pamal Mori drdmnd
Aankh az takbir o sang ab gasht
Az sfir blbli bitab gasht
Aankh azmsh koh ra kahi shmrd
Ba tokl dast-o-pai Khud sprd
Aankh zrbsh gardan aada shikast
Qalb khoish az zrbhai sina khst
Aankh gamsh nqsh sad hngamh bst
Pai andar Ghosha i azlt shikast
Aankh frmansh Jahan ra nagzir
Br drsh askndr-o-dara faqir
Koshish o ba qnaat Saaz krd
Ta bah kshkol gdai naz krd
Shekh Ahmad sid grdon janab
Kasb Noor az zmirsh Aaftaab
Gul ke mi poshd Mazaar pak o
Laalh goian dmd az Khaak o
Ba mridi gft ai jaan pidar
Az khialat ajm baid hzr
Zankh fkrsh grchh az grdon gzsht
Az hd din Nabi biron gzsht
Ai bradr ain nasiihat gosh Kun
Pnd Aan aaqai mlt gosh Kun
Qalb ra zin harf Haq grdan qavi
Ba Arab Dar Saaz ta muslim shoi
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
