در بیان اینکہ خودی از سؤال ضعیف میگردد
Showing That The Self Is Weakened By Asking
ای فراہم کردہ از شیران خراج
گشتہ ئی روبہ مزاج از احتیاج
خستگی ہای تو از ناداری است
اصل درد تو ہمین بیماری است
می رباید رفعت از فکر بلند
می کشد شمع خیال ارجمند
از خم ہستی می گلفام گیر
نقد خود از کیسہ ی ایام گیر
خود فرود آ از شتر مثل عمر
الحذر از منت غیر الحذر
تابکے دریوزۂ منصب کنی
صورت طفلان ز نی مرکب کنی
فطرتی کو بر فلک بندد نظر
پست می گردد ز احسان دگر
از سؤال ، افلاس گردد خوار تر
از گدائے گدیہ گر نادار تر
از سؤال آشفتہ اجزای خودی
بی تجلی نخل سینای خودے
مشت خاک خویش را از ہم مپاش
مثل مہ رزق خود از پھلو تراش
گرچہ باشی تنگ روز و تنگ بخت
در رہ سیل بلا افکندہ رخت
رزق خویش از نعمت دیگر مجو
موج آب از چشمہ ی خاور مجو
تا نباشی پیش پیغمبر خجل
روز فردائی کہ باشد جان گسل
ماہ را روزے رسد از خوان مہر
داغ بر دل دارد از احسان مہر
ہمت از حق خواہ و با گردون ستیز
آبروے ملت بیضا مریز
آنکہ خاشاک بتان از کعبہ رفت
مرد کاسب را ’’حبیب اللہ‘‘ گفت
وای بر منت پذیر خوان غیر
گردنش خم گشتہ ی احسان غیر
خویش را از برق لطف غیر سوخت
با پشیزی مایہ ی غیرت فروخت
ای خنک آن تشنہ کاندر آفتاب
می نخواہد از خضر یک جام آب
تر جبین از خجلت سائل نشد
شکل آدم ماند و مشت گل نشد
زیر گردون آن جوان ارجمند
می رود مثل صنوبر سر بلند
در تہی دستی شود خود دار تر
بخت او خوابیدہ ، او بیدار تر
قلزم زنبیل سیل آتش است
گر ز دست خود رسد شبنم ، خوشست
چون حباب از غیرت مردانہ باش
ہم بہ بحر اندر نگون پیمانہ باش
Ai faraham krdh az shiran khraj
Gshth i robh mizaj az ihtiyaj
Khstgi hai to az nadari ast
Asal Dard to hmin bemari ast
Mi rbaid rfat az fikr Buland
Mi kshd Shama Khayal arjmaṉd
Az khm Hasti mi gulfam gir
Nqd Khud az kish i iyyam gir
Khud frod aa az shutar Misal Umr
Alhzr az mnt Ghair alhzr
Tabkey driozh Mansab kni
Surat tflan z ni mrkb kni
Ftrti ko br Falak bndd Nazar
Pst mi grdd z Ehsaan dgr
Az soal iflas grdd khoar tr
Az gdae gdih Gir nadar tr
Az soal aashfth ajzai khodi
Bi tjli nkhl sinai khode
Msht Khaak khoish ra az Hum mpash
Misal Mah rizq Khud az phlo trash
Grchh bashi taṅg Roz-o-taṅg bakht
Dar rh Sail bala afkndh rkht
Rizq khoish az Naimat Digar mjo
Mauj ab az chashma i khaor mjo
Ta nbashi Pesh Paighambar khjl
Roz frdaei ke bashad jaan gsl
Maah ra Roze rsd az Khan mahr
Daġ br Dil dard az Ehsaan mahr
Himmat az Haq khvah-o-ba grdon stiz
Aabroe mlt baiza mriz
Aankh khashak btan az Kaaba rft
Mard kasb ra Habeeb Allah gft
Oai br mnt pazir Khan Ghair
Grdnsh khm gshth i Ehsaan Ghair
Khoish ra az barq lut̤f Ghair sokht
Ba pshizi maih i ghairat Farokht
Ai khnk Aan tishna kandr Aaftaab
Mi nkhoahd az khzr yak Jaam ab
Tr jbin az khjlt sal nshd
Shakal Aadam mand-o-msht Gul nshd
Zir grdon Aan jawaan arjmaṉd
Mi rud Misal sanobar sar Buland
Dar thi dsti shod Khud Daar tr
Bakht o khoabidh o baidar tr
Qlzm znbil Sail atash ast
Gir z dast Khud rsd shabnam khoshst
Choon hbab az ghairat mardana bash
Hum bah Bahr andar ngon Paimana bash
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
