مذہب غلامان
Religion Of The Slaves
در غلامی عشق و مذہب را فراق
انگبین زندگانی بد مذاق
عاشقی ، توحید را بر دل زدن
وانگہی خود را بہر مشکل زدن
در غلامی عشق جز گفتار نیست
کار ما گفتار ما را یار نیست
کاروان شوق بی ذوق رحیل
بی یقین و بی سبیل و بی دلیل
دین و دانش را غلام ارزان دہد
تا بدن را زندہ دارد جان دہد
گرچہ بر لبہای او نام خداست
قبلۂ او طاقت فرمانرواست
طاقتی نامش دروغ با فروغ
از بطون او نزاید جز دروغ
این صنم تا سجدہ اش کردی خداست
چون یکی اندر قیام آئی فناست
آن خدا نانی دہد جانی دہد
این خدا جانی برد نانی دہد
آن خدا یکتا ست این صد پارہ ایست
آن ہمہ را چارہ این بیچارہ ایست
آن خدا درمان آزار فراق
این خدا اندر کلام او نفاق
بندہ را با خویشتن خوگر کند
چشم و گوش و ہوش را کافر کند
چون بجان عبد خود راکب شود
جان بہ تن لیکن ز تن غایب شود
زندہ و بیجان چہ رازست این نگر
با تو گویم معنی رنگین نگر
مردن و ہم زیستن ای نکتہ رس
این ہمہ از اعتبارات است و بس
ماہیان را کوہ و صحرا بی وجود
بہر مرغان قعر دریا بی وجود
مرد کر سوز نوا را مردہ ئے
لذت صوت و صدا را مردہ ئی
پیش چنگی مست و مسرور است کور
پیش رنگی زندہ در گور است کور
روح با حق زندہ و پایندہ ایست
ورنہ این را مردہ آن را زندہ ایست
آنکہ حی لایموت آمد حق است
زیستن باحق حیات مطلق است
ہر کہ بی حق زیست جز مردار نیست
گرچہ کس در ماتم او زار نیست
از نگاہش دیدنی ہا در حجاب
قلب او بی ذوق و شوق انقلاب
سوز مشتاقی بہ کردارش کجا
نور آفاقی بہ گفتارش کجا
مذہب او تنگ چون آفاق او
از عشا تاریک تر اشراق او
زندگی بار گران بر دوش او
مرگ او پروردۂ آغوش او
عشق را از صحبتش آزار ہا
از دمش افسردہ گردد نار ہا
نزد آن کرمی کہ از گل بر نخاست
مہر و ماہ و گنبد گردان کجاست
از غلامی ذوق دیداری مجوی
از غلامی جان بیداری مجوی
دیدۂ او محنت دیدن نبرد
در جہان خورد و گران خوابید و مرد
حکمران بگشایدش بندی اگر
می نہد بر جان او بندی دگر
سازد آئینی گرہ اندر گرہ
گویدش می پوش ازین آئین زرہ
ریز پیز قہر و کین بنمایدش
بیم مرگ ناگہان افزایدش
تا غلام از خویش گردد ناامید
آرزو از سینہ گردد ناپدید
گاہ او را خلعت زیبا دہد
ہم زمام کار در دستش نہد
مہرہ را شاطر ز کف بیرون جہاند
بیذق خود را بہ فرزینی رساند
نعمت امروز را شیداش کرد
تا بہ معنی منکر فرداش کرد
تن ستبر از مستی مہر ملوک
جان پاک از لاغری مانند دوک
گردد ار زار و زبون یک جان پاک
بہ کہ گردد قریۂ تن ہا ہلاک
بند بر پا نیست بر جان و دل است
مشکل اندر مشکل اندر مشکل است
Dar ghlami Ishq-o-mazhab ra Firaaq
Angabin zndgani bad mazaq
Aashqi tauhid ra br Dil zdn
Oanghi Khud ra bhr Mushkil zdn
Dar ghlami Ishq jz guftar nist
Kaar ma guftar ma ra Yaar nist
Karoan Shoq bi zavq rhil
Bi Yaqeen-o-bi sbil-o-bi dlil
Din-o-danish ra Ghulam arzan dhd
Ta badan ra zinda dard jaan dhd
Grchh br lbhai o Naam khdast
Qblh o taqat frmanroast
Taqti namsh drogh ba frogh
Az bton o nzaid jz drogh
Ain Sanam ta Sajda ash krdi khdast
Choon iki andar qiam Aai fnast
Aan Khuda nani dhd jani dhd
Ain Khuda jani brd nani dhd
Aan Khuda yakta st ain sad para aist
Aan hmh ra Chara ain bicharh aist
Aan Khuda drman aazar Firaaq
Ain Khuda andar kalam o nafaq
Banda ra ba khoishtn khogr Kund
Chashm-o-gosh-o-hosh ra kafir Kund
Choon bjan abd Khud rakb shod
Jaan bah tan Lekin z tan ghaib shod
Zinda-o-bijan chh razst ain nagar
Ba to goim mani Rangeen nagar
Mardan-o-Hum zistn ai nkth ras
Ain hmh az aatbarat ast-o-bas
Mahian ra koh-o-Sehra bi vajud
Bhr mrghan qar Darya bi vajud
Mard kar soz noa ra Murda e
Lazzat sot-o-sada ra Murda i
Pesh chngi Mast-o-msror ast Cover / Core
Pesh rngi zinda Dar gor ast Cover / Core
Rooh ba Haq zinda-o-paindh aist
Warna ain ra Murda Aan ra zinda aist
Aankh hi laimot Aamad Haq ast
Zistn bahq Hayaat mtlq ast
Har ke bi Haq Zeest jz murdar nist
Grchh Kis Dar matam o Zar nist
Az ngahsh didni ha Dar hjab
Qalb o bi zavq-o-Shoq inqalab
Soz mshtaqi bah krdarsh kja
Noor aafaqi bah gftarsh kja
Mazhab o taṅg Choon aafaq o
Az asha tarik tr Ishraaq o
Zindagi Baar gran br dosh o
Marg o prordh aġosh o
Ishq ra az shbtsh aazar ha
Az dmsh afsurda grdd nar ha
Nazd Aan krmi ke az Gul br nkhast
Mahr-o-Maah-o-Gumbad grdan kjast
Az ghlami zavq didari mjoi
Az ghlami jaan bidari mjoi
Didh o mihnat didn nbrd
Dar Jahan khord-o-gran khoabid-o-mard
Hkmran bgshaidsh bandi Agar
Mi nhd br jaan o bandi dgr
Sazd aaini grah andar grah
Goidsh mi Posh azin aaein zrh
Riz Pez qahr-o-kin bnmaidsh
Bim marg naghan afzaidsh
Ta Ghulam az khoish grdd naummid
Aarzoo az sina grdd napdid
Gah o ra khlat ziba dhd
Hum zmam Kaar Dar dstsh nhd
Mohra ra shatir z kf biron jhand
Bizq Khud ra bah frzini rsand
Naimat imroz ra shidash krd
Ta bah mani munkar frdash krd
Tan stbr az Masti mahr mlok
Jaan pak az laghri mannd dok
Grdd ar Zar-o-zbon yak jaan pak
Bah ke grdd qrih tan ha halak
Band br paa nist br jaan-o-Dil ast
Mushkil andar Mushkil andar Mushkil ast
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
