شاعری ہب / نظم / عارف ہندی کہ بہ یکی از غار ہای قمر خلوت گرفتہ ، و اہل ہند او را ’’جہان دوست‘‘ میگویند

عارف ہندی کہ بہ یکی از غار ہای قمر خلوت گرفتہ ، و اہل ہند او را ’’جہان دوست‘‘ میگویند

An Indian Ascetic, Known to The People Of India As Jahan-Dost, Who Lives As A Hermit In One Of The Caverns Of The Moon

فونٹ سائز:
100%
پس منظر:

من چوکوران دست بر دوش رفیق

پا نہادم اندر آن غار عمیق

ماہ را از ظلمتش دل داغ داغ

اندرو خورشید محتاج چراغ

وہم و شک بر من شبیخون ریختند

عقل و ہوشم را بدار آویختند

راہ رفتم رھزنان اندر کمین

دل تہی از لذت صدق و یقین

تا نگہ را جلوہ ہا شد بی حجاب

صبح روشن بی طلوع آفتاب

وادی ہر سنگ او زنار بند

دیو سار از نخلہای سر بلند

از سرشت آب و خاک است این مقام

یا خیالم نقش بندد در منام

در ہوای او چو می ذوق و سرور

سایہ از تقبیل خاکش عین نور

نی زمینش را سپہر لاجورد

نی کنارش از شفقہا سرخ و زرد

نور در بند ظلام آنجا نبود

دود گرد صبح و شام آنجا نبود

زیر نخلی عارف ہندی نژاد

دیدہ ہا از سرمہ اش روشن سواد

موی بر سر بستہ و عریان بدن

گرد او ماری سفیدی حلقہ زن

آدمی از آب و گل بالاتری

عالم از دیر خیالش پیکری

وقت او را گردش ایام نی

کار او با چرخ نیلی فام نی

گفت با رومی کہ ہمراہ تو کیست؟

در نگاہش آرزوی زندگیست

رومی

مردی اندر جستجو آوارہ ئے

ثابتی با فطرت سیارہ ئی

پختہ تر کارش ز خامی ہای او

من شہید ناتمامی ہای او

شیشۂ خود را بہ گردون بستہ طاق

فکرش از جبریل میخواہد صداق

چون عقاب افتد بہ صید ماہ و مہر

گرم رو اندر طواف نہ سپہر

حرف با اہل زمین رندانہ گفت

حور و جنت را بت و بتخانہ گفت

شعلہ ہا در موج دودش دیدہ ام

کبریا اندر سجودش دیدہ ام

ہر زمان از شوق مینالد چو نال

می کشد او را فراق و ہم وصال

من ندانم چیست در آب و گلش

من ندانم از مقام و منزلش

جہان دوست

عالم از رنگست و بی رنگی است حق

چیست عالم ، چیست آدم ، چیست حق؟

رومی

آدمی شمشیر و حق شمشیر زن

عالم این شمشیر را سنگ فسن

شرق حق را دید و عالم را ندید

غرب در عالم خزید از حق رمید

چشم بر حق باز کردن بندگی است

خویش را بی پردہ دیدن زندگی است

بندہ چون از زندگی گیرد برات

ہم خدا آن بندہ را گوید صلوت

ہر کہ از تقدیر خویش آگاہ نیست

خاک او با سوز جان ہمراہ نیست

جہان دوست

بر وجود و بر عدم پیچیدہ است

مشرق این اسرار را کم دیدہ است

کار ما افلاکیان جز دید نیست

جانم از فردای او نومید نیست

دوش دیدم بر فراز قشمرود

ز آسمان افرشتہ ئی آمد فرود

از نگاہش ذوق دیداری چکید

جز بسوی خاکدان ما ندید

گفتمش از محرمان رازی مپوش

تو چہ بینی اندر آن خاک خموش

از جمال زہرہ ئی بگداختی

دل بہ چاہ بابلی انداختی

گفت ’’ہنگام طلوع خاور است

آفتاب تازہ او را در بر است

لعل ہا از سنگ رہ آید برون

یوسفان او ز چہ آید برون

رستخیزی در کنارش دیدہ ام

لرزہ اندر کوہسارش دیدہ ام

رخت بندد از مقام آزری

تا شود خوگر ز ترک بت گری

ای خوش آن قومی کہ جان او تپید

از گل خود خویش را باز آفرید

عرشیان را صبح عید آن ساعتی

چون شود بیدار چشم ملتی‘‘

پیر ہندی اندکی دم در کشید

باز در من دید و بے تابانہ دید

گفت مرگ عقل ؟ گفتم ترک فکر

گفت مرگ قلب ؟ گفتم ترک ذکر

گفت تن ؟ گفتم کہ زاد از گرد رہ

گفت جان ؟ گفتم کہ رمز لاالہ

گفت آدم ؟ گفتم از اسرار اوست

گفت عالم ؟ گفتم او خود روبروست

گفت این علم و ہنر ؟ گفتم کہ پوست

گفت حجت چیست ؟ گفتم روی دوست

گفت دین عامیان ؟ گفتم شنید

گفت دین عارفان ؟ گفتم کہ دید

از کلامم لذت جانش فزود

نکتہ ہای دل نشین بر من گشود

Man chokoran dast br dosh rfiq

Paa nhadm andar Aan ġar amiq

Maah ra az zlmtsh Dil daġ daġ

Andro khorshid mhtaj Charagh

Vahm-o-shak br man shbikhon rikhtnd

Aql-o-hoshm ra bdar aaoikhtnd

Raah rftm rhznan andar kmin

Dil thi az lazzat sdq-o-Yaqeen

Ta ngh ra Jalwa ha shd bi hjab

Subh Roshan bi tulu Aaftaab

Wadi Har sang o znar Band

Dev sar az nkhlhai sar Buland

Az sarisht ab-o-Khaak ast ain mqam

Ya khialm nqsh bndd Dar mnam

Dar hoai o cho mi zavq-o-suroor

Saaya az tqbil khaksh ain Noor

Ni zminsh ra sphr lajvard

Ni knarsh az shfqha surkh-o-zard

Noor Dar Band zlam aanja nbod

Dod grd Subh-o-Shaam aanja nbod

Zir nkhli aarf hindi naźad

Didh ha az surma ash Roshan svad

Moi br sar basta-o-arian badan

Grd o mari sfidi halqa zan

Aadmi az ab-o-Gul balatri

Aalam az dir khialsh Paikari

Waqt o ra gardish iyyam ni

Kaar o ba Charkh nili fam ni

Gft ba rumi ke hmrah to kist

Dar ngahsh aarzoi zndgist

Rumi

Mrdi andar justuju avara e

Sabti ba fitrat sayyara i

Pukhta tr karsh z khami hai o

Man Shaheed natmami hai o

Shishh Khud ra bah grdon basta taq

Fkrsh az jbril mikhoahd sdaq

Choon uqab aftd bah sid Maah-o-mahr

Garam ro andar toaf na sphr

Harf ba ahl Zameen rndanh gft

Hur-o-jannat ra But-o-btkhanh gft

Shula ha Dar mauj dodsh didh am

Kbria andar sjodsh didh am

Har zman az Shoq minald cho nal

Mi kshd o ra Firaaq-o-Hum Wisaal

Man ndanm chist Dar ab-o-glsh

Man ndanm az mqam-o-mnzlsh

Jahan Dost

Aalam az rngst-o-bi rngi ast Haq

Chist Aalam chist Aadam chist hq

Rumi

Aadmi shamsher-o-Haq shamsher zan

Aalam ain shamsher ra sang fsn

Shrq Haq ra did-o-Aalam ra ndid

Ghrb Dar Aalam khzid az Haq rmid

Chashm br Haq baz Kardan Bandagi ast

Khoish ra bi parda didn Zindagi ast

Banda Choon az Zindagi gird barat

Hum Khuda Aan Banda ra goid slot

Har ke az taqdir khoish agah nist

Khaak o ba soz jaan hmrah nist

Jahan Dost

Br vajud-o-br adam Peechida ast

Mashriq ain asrar ra Kam didh ast

Kaar ma aflakian jz did nist

Janm az frdai o nomid nist

Dosh didm br faraz qshmrod

Z Aasman afrshth i Aamad frod

Az ngahsh zavq didari chkid

Jz bsoi khakdan ma ndid

Gftmsh az mhrman razi mposh

To chh bini andar Aan Khaak khmosh

Az Jamal zhrh i bgdakhti

Dil bah chaah babli andakhti

Gft hngam tulu khaor ast

Aaftaab Taaza o ra Dar br ast

Lal ha az sang rh aaid bron

Iosfan o z chh aaid bron

Rstkhizi Dar knarsh didh am

Lrzh andar kohsarsh didh am

Rkht bndd az mqam aazri

Ta shod khogr z turk But gri

Ai Khush Aan qaumi ke jaan o tpid

Az Gul Khud khoish ra baz aafrid

Arshian ra Subh aid Aan saati

Choon shod baidar Chashm milti

Peer hindi andki dam Dar kshid

Baz Dar man did-o-be tabanh did

Gft marg aql gftm turk fikr

Gft marg qalb gftm turk zakar

Gft tan gftm ke zad az grd rh

Gft jaan gftm ke rmz laalh

Gft Aadam gftm az asrar aost

Gft Aalam gftm o Khud robrost

Gft ain ilm-o-hnr gftm ke post

Gft hjt chist gftm ravi Dost

Gft din aamian gftm shnid

Gft din aarfan gftm ke did

Az klamm lazzat jansh fzod

Nkth hai Dil nshin br man gshod

نظم Farsi
Comment
علامہ اقبال
تعارفِ شاعر

علامہ اقبال

🏛️ کلاسیکی دور ⏳ 9 نومبر 1877 — 21 اپریل 1938 📍

علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے