اہل مریخ
The Martians
چشم را یک لحظہ بستم اندر آب
اندکی از خود گسستم اندر آب
رخت بردم زی جہانی دیگری
با زمان و با مکانے دیگری
آفتاب ما بہ آفاقش رسید
روز و شب را نوع دیگر آفرید
تن ز رسم و راہ جان بیگانہ ایست
در زمان و از زمان بیگانہ ایست
جان ما سازد بہر سوزی کہ ہست
وقت او خرم بہر روزی کہ ہست
می نگردد کہنہ از پرواز روز
روزہا از نور او عالم فروز
روز و شب را گردش پیہم ازوست
سیر او کن زانکہ ہر عالم ازوست
مرغزاری با رصدگاہ بلند
دور بین او ثریا در کمند
خلوت نہ گنبد خضراست این
یا سواد خاکدان ماست این
گاہ جستم وسعت او را کران
گاہ دیدم در فضای آسمان
پیر روم آن مرشد اہل نظر
گفت ’’مریخ است این عالم نگر
چون جہان ما طلسم رنگ و بوست
صاحب شہر و دیار و کاخ و کوست
ساکنانش چون فرنگان ذوفنون
در علوم جان و تن از ما فزون
بر زمان و بر مکان قاہرترند
زانکہ در علم فضا ماہرترند
بر وجودش آنچنان پیچیدہ اند
ہر خم و پیچ فضا را دیدہ اند
خاکیان را دل بہ بند آب و گل
اندرین عالم بدن در بند دل
چون دلی در آب و گل منزل کند
ہر چہ می خواہد بہ آب و گل کند
مستی و ذوق و سرور از حکم جان
جسم را غیب و حضور از حکم جان
در جھان ما دو تا آمد وجود
جان و تن آن بی نمود آن با نمود
خاکیان را جان و تن مرغ و قفس
فکر مریخی یک اندیش است و بس
چون کسی را میرسد روز فراق
چسصت تر می گردد از سوز فراق
یک دو روزی پیشتر از آن مرگ
می کند پیش کسان اعلان مرگ
جانشان پروردۂ اندام نیست
لاجرم خو کردۂ اندام نیست
تن بخویش اندر کشیدن مردن است
از جہان در خود رمیدن مردن است
برتر از فکر تو آمد این سخن
زانکہ جان تست محکوم بدن
رخت اینجا یکدو دم باید گشاد
اینچین فرصت خدا کس را نداد
Chashm ra yak lahza bstm andar ab
Andki az Khud gsstm andar ab
Rkht brdm zi jhani digri
Ba zman-o-ba mkane digri
Aaftaab ma bah aafaqsh rasid
Roz-o-Shab ra noa Digar aafrid
Tan z rasm-o-Raah jaan begana aist
Dar zman-o-az zman begana aist
Jaan ma sazd bhr sozi ke hst
Waqt o khrm bhr rozi ke hst
Mi ngrdd khnh az Parwaaz Roz
Rozha az Noor o Aalam froz
Roz-o-Shab ra gardish Paiham azost
Sair o Kun zankh Har Aalam azost
Mrghzari ba rsdgah Buland
Door bain o surayya Dar kmnd
Khlot na Gumbad khzrast ain
Ya svad khakdan mast ain
Gah jstm vusat o ra kran
Gah didm Dar fzai Aasman
Peer rum Aan mrshd ahl Nazar
Gft mirrikh ast ain Aalam nagar
Choon Jahan ma tlsm rang-o-bost
Sahab Shehar-o-diar-o-kakh-o-kost
Saknansh Choon frngan zofnon
Dar ulum jaan-o-tan az ma fzon
Br zman-o-br makan qahrtrnd
Zankh Dar ilm faza mahrtrnd
Br ojodsh aanchnan Peechida and
Har khm-o-Pech faza ra didh and
Khakian ra Dil bah Band ab-o-Gul
Andrin Aalam badan Dar Band Dil
Choon Dili Dar ab-o-Gul Manzil Kund
Har chh mi khoahd bah ab-o-Gul Kund
Masti-o-zavq-o-suroor az Hukm jaan
Jism ra ghib-o-huẓur az Hukm jaan
Dar jhan ma do ta Aamad vajud
Jaan-o-tan Aan bi nmod Aan ba nmod
Khakian ra jaan-o-tan mosambi-o-Qafas
Fikr mrikhi yak andish ast-o-bas
Choon kisi ra mirsd Roz Firaaq
Chsst tr mi grdd az soz Firaaq
Yak do rozi Peshtar az Aan marg
Mi Kund Pesh kisan aalan marg
Janshan prordh andam nist
Lajrm kho krdh andam nist
Tan bkhoish andar kshidn mardan ast
Az Jahan Dar Khud rmidn mardan ast
Brtr az fikr to Aamad ain skhn
Zankh jaan tst mhkom badan
Rkht ainja ikdo dam baid Gushad
Ainchin fursat Khuda Kis ra ndad
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
