شاعری ہب / نظم / عرض حال مصنف بحضور رحمة للعالمین

عرض حال مصنف بحضور رحمة للعالمین

The Author’s Memorial to Him Who Is A Mercy to All Living Beings

فونٹ سائز:
100%
پس منظر:

ای ظہور تو شباب زندگی

جلوہ ات تعبیر خواب زندگی

ای زمین از بارگاہت ارجمند

آسمان از بوسۂ بامت بلند

شش جہت روشن ز تاب روی تو

ترک و تاجیک و عرب ہندوی تو

از تو بالا پایۂ این کائنات

فقر تو سرمایۂ این کائنات

در جہان شمع حیات افروختی

بندگان را خواجگی آموختی

بی تو از نابودمندیہا خجل

پیکران این سرای آب و گل

تا دم تو آتشے از گل گشود

تودہ ہای خاک را آدم نمود

ذرہ دامن گیر مہر و ماہ شد

یعنی از نیروی خویش آگاہ شد

تا مرا افتاد بر رویت نظر

از اب و ام گشتۂ ئی محبوب تر

عشق در من آتشی افروخت است

فرصتش بادا کہ جانم سوخت است

نالہ ئی مانند نی سامان من

آن چراغ خانۂ ویران من

از غم پنہان نگفتن مشکل است

بادہ در مینا نہفتن مشکل است

مسلم از سر نبی بیگانہ شد

باز این بیت الحرم بتخانہ شد

از منات و لات و عزی و ھبل

ہر یکی دارد بتی اندر بغل

شیخ ما از برہمن کافر تر است

زانکہ او را سومنات اندر سر است

رخت ہستی از عرب برچیدہ ئی

در خمستان عجم خوابیدہ ئی

شل ز برفاب عجم اعضای او

سرد تر از اشک او صہبای او

ہمچو کافر از اجل ترسندہ ئی

سینہ اش فارغ ز قلب زندہ ئی

نعشش از پیش طبیبان بردہ ام

در حضور مصطفی آوردہ ام

مردہ بود از آب حیوان گفتمش

سری از اسرار قرآن گفتمش

داستانی گفتم از یاران نجد

نکہتی آوردم از بستان نجد

محفل از شمع نوا افروختم

قوم را رمز حیات آموختم

گفت بر ما بندد افسون فرنگ

ہست غوغایش ز قانون فرنگ

ای بصیری را ردا بخشندہ ئی

بربط سلما مرا بخشندہ ئی

ذوق حق دہ این خطا اندیش را

اینکہ نشناسد متاع خویش را

گر دلم آئینۂ بی جوہر است

ور بحرفم غیر قرآن مضمر است

ای فروغت صبح اعصار و دہور

چشم تو بینندۂ ما فی الصدور

پردۂ ناموس فکرم چاک کن

این خیابان را ز خارم پاک کن

تنگ کن رخت حیات اندر برم

اہل ملت را نگہدار از شرم

سبز کشت نابسامانم مکن

بہرہ گیر از ابر نیسانم مکن

خشک گردان بادہ در انگور من

زہر ریز اندر مے کافور من

روز محشر خوار و رسوا کن مرا

بی نصیب از بوسۂ پا کن مرا

گر در اسرار قرآن سفتہ ام

با مسلمانان اگر حق گفتہ ام

ایکہ از احسان تو ناکس ، کس است

یک دعایت مزد گفتارم بس است

عرض کن پیش خدای عزوجل

عشق من گردد ھم آغوش عمل

دولت جان حزین بخشیدہ ئی

بہرہ ئی از علم دین بخشیدہ ئی

در عمل پایندہ تر گردان مرا

آب نیسانم گہر گردان مرا

رخت جان تا در جہان آوردہ ام

آرزوی دیگرے پروردہ ام

ہمچو دل در سینہ ام آسودہ است

محرم از صبح حیاتم بودہ است

از پدر تا نام تو آموختم

آتش این آرزو افروختم

تا فلک دیرینہ تر سازد مرا

در قمار زندگی بازد مرا

آرزوی من جوان تر می شود

این کہن صہبا گران تر می شود

این تمنا زیر خاکم گوہر است

در شبم تاب ہمین یک اختر است

مدتی با لالہ رویان ساختم

عشق با مرغولہ مویان باختم

بادہ ہا با ماہ سیمایان زدم

بر چراغ عافیت دامان زدم

برقہا رقصید گرد حاصلم

رھزنان بردند کالای دلم

این شراب از شیشۂ جانم نریخت

این زر سارا ز دامانم نریخت

عقل آزر پیشہ ام زنار بست

نقش او در کشور جانم نشست

سالہا بودم گرفتار شکی

از دماغ خشک من لاینفکی

حرفی از علم الیقین ناخواندہ ئی

در گمان آباد حکمت ماندہ ئی

ظلمتم از تاب حق بیگانہ بود

شامم از نور شفق بیگانہ بود

این تمنا در دلم خوابیدہ ماند

در صدف مثل گہر پوشیدہ ماند

آخر از پیمانۂ چشمم چکید

در ضمیر من نواہا آفرید

اے ز یاد غیر تو جانم تہی

بر لبش آرم اگر فرمان دہی

زندگی را از عمل سامان نبود

پس مرا این آرزو شایان نبود

شرم از اظہار او آید مرا

شفقت تو جرأت افزاید مرا

ہست شأن رحمتت گیتی نواز

آرزو دارم کہ میرم در حجاز

مسلمی از ماسوا بیگانہ ئی

تا کجا زناری بتخانہ ئی

حیف چون او را سرآید روزگار

پیکرش را دیر گیرد در کنار

از درت خیزد اگر اجزای من

وای امروزم خوشا فردای من

فرخا شھری کہ تو بودی در آن

ای خنک خاکی کہ آسودی در آن

’’مسکن یار است و شہر شاہ من

پیش عاشق این بود حب الوطن‘‘

کوکبم را دیدۂ بیدار بخش

مرقدی در سایۂ دیوار بخش

تا بیاساید دل بی تاب من

بستگی پیدا کند سیماب من

با فلک گویم کہ آرامم نگر

دیدہ ئی آغازم ، انجامم نگر

Ai zuhur to shbab Zindagi

Jalwa at tabir Khwab Zindagi

Ai Zameen az bargaht arjmaṉd

Aasman az bosh bamt Buland

Shsh jht Roshan z tab ravi to

Turk-o-tajik-o-Arab Hindavi to

Az to bala paih ain Kainaat

Fqr to srmaih ain Kainaat

Dar Jahan Shama Hayaat afrokhti

Bndgan ra khoajgi aamokhti

Bi to az nabodmndiha khjl

Pikran ain srai ab-o-Gul

Ta dam to aatshe az Gul gshod

Toda hai Khaak ra Aadam nmod

Zarra daman gir mahr-o-Maah shd

Yaani az niroi khoish agah shd

Ta Mara aftad br roit Nazar

Az ab-o-am gshth i Mehboob tr

Ishq Dar man aatshi afrokht ast

Frstsh bada ke janm sokht ast

Naala i mannd ni saman man

Aan Charagh khanh viran man

Az Gham pnhan ngftn Mushkil ast

Badh Dar mina nhftn Mushkil ast

Muslim az sar Nabi begana shd

Baz ain bait alhrm btkhanh shd

Az manat-o-lat-o-azi-o-hbl

Har iki dard bati andar baġal

Shekh ma az brhmn kafir tr ast

Zankh o ra somnat andar sar ast

Rkht Hasti az Arab brchidh i

Dar khmstan ajm khoabidh i

Shl z brfab ajm aazai o

Sard tr az Ashk o shbai o

Hmcho kafir az ajal trsndh i

Sina ash fariġ z qalb zinda i

Nashsh az Pesh tbiban brdh am

Dar huẓur Mustafa aaordh am

Murda bod az ab haivan gftmsh

Sri az asrar Quran gftmsh

Dastani gftm az iaran njd

Nkhti aaordm az bstan njd

Mahfil az Shama noa afrokhtm

Qaum ra rmz Hayaat aamokhtm

Gft br ma bndd afson frng

Hst ghoghaish z Qanoon frng

Ai bsiri ra rda bkhshndh i

Brbt slma Mara bkhshndh i

Zavq Haq dah ain khata andish ra

Ainkh nshnasd mtaa khoish ra

Gir dlm aaeinh bi jauhar ast

Or bhrfm Ghair Quran mazmoon ast

Ai froght Subh aasar-o-dhor

Chashm to binndh ma fi alsdor

Prdh namos fkrm Chak Kun

Ain khiyaban ra z kharm pak Kun

Taṅg Kun rkht Hayaat andar brm

Ahl mlt ra nghdar az sharam

Sabz ksht nabsamanm mkn

Bhrh gir az abar nisanm mkn

Khushk grdan badh Dar angoor man

Zahr riz andar Mae kafor man

Roz Mahshar khoar-o-rsoa Kun Mara

Bi nasib az bosh paa Kun Mara

Gir Dar asrar Quran sfth am

Ba Musalmanan Agar Haq gfth am

Aikh az Ehsaan to naks Kis ast

Yak daait mzd gftarm bas ast

Arz Kun Pesh khdai Azza Wa Jalla

Ishq man grdd hm aġosh Amal

Daulat jaan hzin bkhshidh i

Bhrh i az ilm din bkhshidh i

Dar Amal paindh tr grdan Mara

Ab nisanm ghr grdan Mara

Rkht jaan ta Dar Jahan aaordh am

Aarzoi digrey prordh am

Hmcho Dil Dar sina am aasodh ast

Mhrm az Subh hiatm bodh ast

Az pidar ta Naam to aamokhtm

Atash ain Aarzoo afrokhtm

Ta Falak dirinh tr sazd Mara

Dar qmar Zindagi bazd Mara

Aarzoi man jawaan tr mi shod

Ain khn shba gran tr mi shod

Ain Tamanna zir khakm gohr ast

Dar shbm tab hmin yak akhtar ast

Mdti ba lala roian sakhtm

Ishq ba mrgholh moian bakhtm

Badh ha ba Maah simaian zdm

Br Charagh aafit daman zdm

Brqha rqsid grd haslm

Rhznan brdnd kalai dlm

Ain sharab az shishh janm nrikht

Ain zr sara z damanm nrikht

Aql aazr Pesha am znar bst

Nqsh o Dar kishvar janm Nishast

Salha bodm grftar Shakki

Az dimaġ Khushk man lainfki

Hrfi az ilm aliqin nakhoandh i

Dar guman Aabad Hikmat mãda i

Zlmtm az tab Haq begana bod

Shamm az Noor shafaq begana bod

Ain Tamanna Dar dlm khoabidh mand

Dar sdf Misal ghr Poshida mand

Aakhir az pimanh chshmm chkid

Dar zamir man noaha aafrid

Aey z Yaad Ghair to janm thi

Br lbsh aarm Agar farman duhi

Zindagi ra az Amal saman nbod

Ps Mara ain Aarzoo shayan nbod

Sharam az izhar o aaid Mara

Shafqat to jurrat afzaid Mara

Hst shn rhmtt giti noaz

Aarzoo darm ke mirm Dar hjaz

Mslmi az Masiva begana i

Ta kja znari btkhanh i

Hif Choon o ra sraaid rozgar

Pikrsh ra dir gird Dar knar

Az drt khizd Agar ajzai man

Oai amrozm khosha frdai man

Frkha shhri ke to bodi Dar Aan

Ai khnk khaki ke aasodi Dar Aan

Mskn Yaar ast-o-Shehar Shah man

Pesh Aashiq ain bod hab alotn

Kokbm ra didh baidar bakhsh

Mrqdi Dar saih Deewaar bakhsh

Ta biasaid Dil bi tab man

Bstgi Paida Kund simab man

Ba Falak goim ke aaramm nagar

Didh i aaghazm anjamm nagar

نظم Farsi
Comment
علامہ اقبال
تعارفِ شاعر

علامہ اقبال

🏛️ کلاسیکی دور ⏳ 9 نومبر 1877 — 21 اپریل 1938 📍

علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے