شاعری ہب / نظم / در معنی اینکہ توسیع حیات ملیہ از تسخیر قوای نظام عالم است

در معنی اینکہ توسیع حیات ملیہ از تسخیر قوای نظام عالم است

That The Expansion Of Communal Life Depends Upon Controlling The Forces Of World Order

فونٹ سائز:
100%
پس منظر:

ایکہ با نادیدہ پیمان بستہ ئی

ہمچو سیل از قید ساحل رستہ ئی

چون نہال از خاک این گلزار خیز

دل بغائب بند و با حاضر ستیز

ہستی حاضر کند تفسیر غیب

می شود دیباچۂ تسخیر غیب

ما سوا از بہر تسخیر است و بس

سینۂ او عرضۂ تیر است و بس

از کن حق ما سوا شد آشکار

تا شود پیکان تو سندان گذار

رشتہ ئی باید گرہ اندر گرہ

تا شود لطف گشودن را فرہ

غنچہ ئی ؟ از خود چمن تعبیر کن

شبنمی ؟ خورشید را تسخیر کن

از تو می آید اگر کار شگرف

از دمی گرمی گداز این شیر برف

ہر کہ محسوسات را تسخیر کرد

عالمی از ذرہ ئے تعمیر کرد

آنکہ تیرش قدسیان را سینہ خست

اول آدم را سر فتراک بست

عقدۂ محسوس را اول گشود

ہمت از تسخیر موجود آزمود

کوہ و صحرا دشت و دریا بحر و بر

تختۂ تعلیم ارباب نظر

ای کہ از تأثیر افیون خفتہ ئی

عالم اسباب را دون گفتہ ئی

خیز و وا کن دیدۂ مخمور را

دون مخوان این عالم مجبور را

غایتش توسیع ذات مسلم است

امتحان ممکنات مسلم است

می زند شمشیر دوران بر تنت

تا ببینی ہست خون اندر تنت

سینہ را از سنگ زوری ریش کن

امتحان استخوان خویش کن

حق جہان را قسمت نیکان شمرد

جلوہ اش با دیدۂ مؤمن سپرد

کاروان را رہگذار است این جہان

نقد مؤمن را عیار است این جہان

گیر او را تا نہ او گیرد ترا

ہمچو می اندر سبو گیرد ترا

دلدل اندیشہ ات طوطی پر است

آنکہ گامش آسمان پہناور است

احتیاج زندگی میراندش

بر زمین گردون سپر گرداندش

تا ز تسخیر قوای این نظام

ذوفنونیہای تو گردد تمام

نایب حق در جہان آدم شود

بر عناصر حکم او محکم شود

تنگی ات پہنا پذیرد در جہان

کار تو اندام گیرد در جہان

خویش را بر پشت باد اسوار کن

یعنی این جمازہ را ماہار کن

دست رنگین کن ز خون کوہسار

جوی آب گوہر از دریا برآر

صد جہان در یک فضا پوشیدہ اند

مہر ہا در ذرہ ہا پوشیدہ اند

از شعاعش دیدہ کن نادیدہ را

وا نما اسرار نافہمیدہ را

تابش از خورشید عالم تاب گیر

برق طاق افروز از سیلاب گیر

ثابت و سیارہ گردون وطن

آن خداوندان اقوام کہن

اینہمہ ای خواجہ آغوش تو اند

پیش خیز و حلقہ در گوش تو اند

جستجو را محکم از تدبیر کن

انفس و آفاق را تسخیر کن

چشم خود بگشا و در اشیا نگر

نشہ زیر پردۂ صہبا نگر

تا نصیب از حکمت اشیا برد

ناتوان باج از توانایان خورد

صورت ہستی ز معنی سادہ نیست

این کہن ساز از نوا افتادہ نیست

برق آہنگ است ہشیارش زنند

خویش را چون زخمہ بر تارش زنند

تو کہ مقصود خطاب انظری

پس چرا این راہ چون کوران بری

قطرہ ئی کز خود فروزی محرم است

بادہ اندر تاک و بر گل شبنم است

چون بدریا در رود گوہر شود

جوہرش تابندہ چون اختر شود

چون صبا بر صورت گلہا متن

غوطہ اندر معنی گلزار زن

آنکہ بر اشیا کمند انداخت است

مرکب از برق و حرارت ساخت است

حرف چون طایر بہ پرواز آورد

نغمہ را بی زخمہ از ساز آورد

ای خرت لنگ از رہ دشوار زیست

غافل از ہنگامۂ پیکار زیست

ہمرہانت پی بہ منزل بردہ اند

لیلی معنی ز محمل بردہ اند

تو بصحرا مثل قیس آوارہ ئی

خستہ ئی واماندہ ئی بیچارہ ئی

علم اسما اعتبار آدم است

حکمت اشیا حصار آدم است

Aikh ba nadida Paiman basta i

Hmcho Sail az Qaid saahil Rasta i

Choon nhal az Khaak ain glzar khiz

Dil bghaeb Band-o-ba hazir stiz

Hasti hazir Kund tafsir ghib

Mi shod dibachh tskhir ghib

Ma soa az bhr tskhir ast-o-bas

Sinh o arzh Teer ast-o-bas

Az Kun Haq ma soa shd aashkar

Ta shod Paikan to sndan gzar

Rishta i baid grah andar grah

Ta shod lut̤f gshodn ra frh

Ghuncha i az Khud Chaman tabir Kun

Shbnmi khorshid ra tskhir Kun

Az to mi aaid Agar Kaar shgrf

Az dmi garmi gdaz ain sher barf

Har ke mhsosat ra tskhir krd

Aalmi az zarra e Tameer krd

Aankh tirsh qdsian ra sina khst

Avval Aadam ra sar ftrak bst

Aqdh Mehsoos ra avval gshod

Himmat az tskhir maujud aazmod

Koh-o-Sehra dasht-o-Darya Bahr-o-br

Tkhth taleem arbab Nazar

Ai ke az tsir afyun khfth i

Aalam sabab ra don gfth i

Khiz-o-Wa Kun didh mkhmor ra

Don mkhoan ain Aalam majbur ra

Ghaitsh tosia zat muslim ast

Imtihan mmknat muslim ast

Mi znd shamsher doran br tnt

Ta bbini hst khoon andar tnt

Sina ra az sang zori rish Kun

Imtihan ustukhwan khoish Kun

Haq Jahan ra qismat nikan shmrd

Jalwa ash ba didh mmn sprd

Karoan ra rhgzar ast ain Jahan

Nqd mmn ra ayar ast ain Jahan

Gir o ra ta na o gird tra

Hmcho mi andar sbo gird tra

Dldl andesha at Toti par ast

Aankh gamsh Aasman Pahnawar ast

Ihtiyaj Zindagi mirandsh

Br Zameen grdon spr grdandsh

Ta z tskhir qoai ain Nizam

Zofnonihai to grdd Tamaam

Naib Haq Dar Jahan Aadam shod

Br anasr Hukm o mhkm shod

Tngi at Pahna pzird Dar Jahan

Kaar to andam gird Dar Jahan

Khoish ra br pusht bad asoar Kun

Yaani ain jmazh ra mahar Kun

Dast Rangeen Kun z khoon kohsar

Joi ab gohr az Darya braar

Sad Jahan Dar yak faza Poshida and

Mahr ha Dar zarra ha Poshida and

Az shaaash didh Kun nadida ra

Wa nma asrar nafhmidh ra

Tabish az khorshid Aalam tab gir

Barq taq afroz az sailaab gir

Saabit-o-sayyara grdon vatan

Aan khdaondan aqvam khn

Ainhmh ai Khwaja aġosh to and

Pesh khiz-o-halqa Dar gosh to and

Justuju ra mhkm az tdbir Kun

Anfs-o-aafaq ra tskhir Kun

Chashm Khud bgsha-o-Dar ashia nagar

Nasha zir prdh shba nagar

Ta nasib az Hikmat ashia brd

Natoan baj az toanaian khord

Surat Hasti z mani saada nist

Ain khn Saaz az noa aftadh nist

Barq ahaṅg ast hshiarsh znnd

Khoish ra Choon zkhmh br tarsh znnd

To ke maqsud khtab anzri

Ps Chura ain Raah Choon koran Bari

Qatra i kz Khud frozi mhrm ast

Badh andar tak-o-br Gul shabnam ast

Choon bdria Dar rud gohr shod

Johrsh tabanda Choon akhtar shod

Choon Saba br surat glha Matan

Ġota andar mani glzar zan

Aankh br ashia kmnd andakht ast

Mrkb az barq-o-hararat sakht ast

Harf Choon tair bah Parwaaz aaord

Naghma ra bi zkhmh az Saaz aaord

Ai khrt liṅg az rh dshoar Zeest

Ghafl az hngamh Paikar Zeest

Hmrhant Pi bah Manzil brdh and

Laila mani z mhml brdh and

To bshra Misal qis avara i

Khasta i oamandh i bicharh i

Ilm asma iʻtibar Aadam ast

Hikmat ashia hsar Aadam ast

نظم Farsi
Comment
علامہ اقبال
تعارفِ شاعر

علامہ اقبال

🏛️ کلاسیکی دور ⏳ 9 نومبر 1877 — 21 اپریل 1938 📍

علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے