در معنی اینکہ وطن اساس ملت نیست
That The Country Is Not The Foundation Of The Community
آنچنان قطع اخوت کردہ اند
بر وطن تعمیر ملت کردہ اند
تا وطن را شمع محفل ساختند
نوع انسان را قبائل ساختند
جنتی جستند در بئس القرار
تا ’’احلوا قومہم دار البوار‘‘
این شجر جنت ز عالم بردہ است
تلخی پیکار بار آوردہ است
مردمی اندر جہان افسانہ شد
آدمی از آدمی بیگانہ شد
روح از تن رفت و ہفت اندام ماند
آدمیت گم شد و اقوام ماند
تا سیاست مسند مذہب گرفت
این شجر در گلشن مغرب گرفت
قصہ ی دین مسیحائی فسرد
شعلہ ی شمع کلیسائی فسرد
اسقف از بی طاقتی در ماندہ ئی
مہرہ ہا از کف برون افشاندہ ئی
قوم عیسی بر کلیسا پازدہ
نقد آئین چلیپا وازدہ
دہریت چون جامہ ی مذہب درید
مرسلی از حضرت شیطان رسید
آن فلارنساوی باطل پرست
سرمہ ی او دیدہ ی مردم شکست
نسخہ ئی بہر شہنشاہان نوشت
در گل ما دانہ ی پیکار کشت
فطرت او سوی ظلمت بردہ رخت
حق ز تیغ خامہ ی او لخت لخت
بتگری مانند آزر پیشہ اش
بست نقش تازہ ئی اندیشہ اش
مملکت را دین او معبود ساخت
فکر او مذموم را محمود ساخت
بوسہ تا بر پای این معبود زد
نقد حق را بر عیار سود زد
باطل از تعلیم او بالیدہ است
حیلہ اندازی فنی گردیدہ است
طرح تدبیر زبون فرجام ریخت
این خسک در جادہ ی ایام ریخت
شب بچشم اہل عالم چیدہ است
مصلحت تزویر را نامیدہ است
Aanchnan qta akhuwat krdh and
Br vatan Tameer mlt krdh and
Ta vatan ra Shama mahfil sakhtnd
Noa insan ra qbal sakhtnd
Jannati jstnd Dar bes alqrar
Ta ahloa qomhm Daar alboar
Ain shajar jannat z Aalam brdh ast
Talkhi Paikar Baar aaordh ast
Mrdmi andar Jahan afsana shd
Aadmi az Aadmi begana shd
Rooh az tan rft-o-hft andam mand
Aadmit gum shd-o-aqvam mand
Ta siyasat msnd mazhab grft
Ain shajar Dar Gulshan Maghrib grft
Qissa i din msihai fsrd
Shula i Shama klisai fsrd
Asqf az bi taqti Dar mãda i
Mohra ha az kf bron afshandh i
Qaum ʻisa br klisa pazdh
Nqd aaein Chalipa oazdh
Dhrit Choon jama i mazhab drid
Mrsli az hazrat shaitan rasid
Aan flarnsaoi batl Parast
Surma i o didh i Mardum shikast
Nuskha i bhr shhnshahan nosht
Dar Gul ma daana i Paikar ksht
Fitrat o soi zlmt brdh rkht
Haq z teġ khamah i o lkht lkht
Btgri mannd aazr Pesha ash
Bst nqsh Taaza i andesha ash
Mamlakat ra din o Ma'bood sakht
Fikr o mzmom ra mhmod sakht
Bosa ta br pai ain Ma'bood zd
Nqd Haq ra br ayar sod zd
Batl az taleem o balidh ast
Hilh andazi fni grdidh ast
Tara tdbir zbon frjam rikht
Ain khsk Dar jadh i iyyam rikht
Shab bchshm ahl Aalam chidh ast
Mslht tzoir ra namidh ast
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
