شاعری ہب / نظم / اندر ز میر نجات نقشبند المعروف بہ بابای صحرائی کہ برای مسلمانان ہندوستان رقم فرمودہ است

اندر ز میر نجات نقشبند المعروف بہ بابای صحرائی کہ برای مسلمانان ہندوستان رقم فرمودہ است

Precepts Written For The Muslims Of India By Mir Najat Nakshband, Who Is Generally Known As Baba Sahrai’s

فونٹ سائز:
100%
پس منظر:

ای کہ مثل گل ز گل بالیدہ ئی

تو ھم از بطن خودی زائیدہ ئی

از خودی مگذر بقا انجام باش

قطرہ ئی می باش و بحر آشام باش

تو کہ از نور خودی تابندہ ئے

گر خودی محکم کنی پایندہ ئی

سود در جیب ہمین سوداستی

خواجگی از حفظ این کالاستی

ہستی و از نیستی ترسیدہ ئی

ای سرت گردم غلط فہمیدہ ئی

چون خبر دارم ز ساز زندگی

با تو گویم چیست راز زندگی

غوطہ در خود صورت گوہر زدن

پس ز خلوت گاہ خود سر بر زدن

زیر خاکستر شرار اندوختن

شعلہ گردیدن نظرہا سوختن

خانہ سوز محنت چل سالہ شو

طوف خود کن شعلہ ی جوالہ شو

زندگی از طوف دیگر رستن است

خویش را بیت الحرم دانستن است

پر زن و از جذب خاک آزاد باش

ہمچو طایر ایمن از افتاد باش

تو اگر طایر نہ ئی ای ہوشمند

بر سر غار آشیان خود مبند

ای کہ باشی در پی کسب علوم

با تو می گویم پیام پیر روم

’’علم را بر تن زنی مارے بود

علم را بر دل زنی یارے بود‘‘

آگہی از قصہ ی آخوند روم

آنکہ داد اندر حلب درس علوم

پای در زنجیر توجیہات عقل

کشتیش طوفانی ’’ظلمات‘‘ عقل

موسی بیگانہ ی سینای عشق

بیخبر از عشق و از سودای عشق

از تشکک گفت و از اشراق گفت

وز حکم صد گوہر تابندہ سفت

عقدہ ہای قول مشائین گشود

نور فکرش ہر خفی را وانمود

گرد و پیشش بود انبار کتب

بر لب او شرح اسرار کتب

پیر تبریزی ز ارشاد کمال

جست راہ مکتب ملا جلال

گفت این غوغا و قیل و قال چیست

این قیاس و وہم و استدلال چیست

مولوی فرمود نادان لب ببند

بر مقالات خردمندان مخند

پای خویش از مکتبم بیرون گذار

قیل و قال است این ترا با وی چہ کار

قال ما از فہم تو بالاتر است

شیشہ ی ادراک را روشنگر است

سوز شمس از گفتہ ی ملا فزود

آتشی از جان تبریزی گشود

بر زمین برق نگاہ او فتاد

خاک از سوز دم او شعلہ زاد

آتش دل خرمن ادراک سوخت

دفتر آن فلسفی را پاک سوخت

مولوی بیگانہ از اعجاز عشق

ناشناس نغمہ ہای ساز عشق

گفت این آتش چسان افروختی

دفتر ارباب حکمت سوختی

گفت شیخ ای مسلم زنار دار

ذوق و حال است این ترا با وی چہ کار

حال ما از فکر تو بالاتر است

شعلہ ی ما کیمیای احمر است

ساختی از برف حکمت ساز و برگ

از سحاب فکر تو بارد تگرگ

آتشی افروز از خاشاک خویش

شعلہ ئی تعمیر کن از خاک خویش

علم مسلم کامل از سوز دل است

معنی اسلام ترک آفل است

چون ز بند آفل ابراہیم رست

در میان شعلہ ہا نیکو نشست

علم حق را در قفا انداختی

بہر نانی نقد دین در باختی

گرم رو در جستجوی سرمہ ئی

واقف از چشم سیاہ خود نہ ئی

آب حیوان از دم خنجر طلب

از دہان اژدہا کوثر طلب

سنگ اسود از در بتخانہ خواہ

نافہ ی مشک از سگ دیوانہ خواہ

سوز عشق از دانش حاضر مجوی

کیف حق از جام این کافر مجوی

مدتی محو تک و دو بودہ ام

رازدان دانش نو بودہ ام

باغبانان امتحانم کردہ اند

محرم این گلستانم کردہ اند

گلستانی لالہ زار عبرتی

چون گل کاغذ سراب نکہتی

تا ز بند این گلستان رستہ ام

آشیان بر شاخ طوبی بستہ ام

دانش حاضر حجاب اکبر است

بت پرست و بت فروش و بتگر است

پا بزندان مظاہر بستہ ئی

از حدود حس برون نا جستہ ئی

در صراط زندگی از پا فتاد

بر گلوی خویشتن خنجر نہاد

آتشی دارد مثال لالہ سرد

شعلہ ئی دارد مثال ژالہ سرد

فطرتش از سوز عشق آزاد ماند

در جہان جستجو ناشاد ماند

عشق افلاطون علت ہای عقل

بہ شود از نشترش سودای عقل

جملہ عالم ساجد و مسجود عشق

سومنات عقل را محمود عشق

این می دیرینہ در میناش نیست

شور ’’یارب‘‘ ، قسمت شبہاش نیست

قیمت شمشاد خود نشناختی

سرو دیگر را بلند انداختی

مثل نے خود را ز خود کردی تہی

بر نوای دیگران دل می نہی

ای گدای ریزہ ئی از خوان غیر

جنس خود می جوئی از دکان غیر

بزم مسلم از چراغ غیر سوخت

مسجد او از شرار دیر سوخت

از سواد کعبہ چون آہو رمید

ناوک صیاد پہلویش درید

شد پریشان برگ گل چون بوی خویش

ای ز خود رم کردہ باز آ سوی خویش

ای امین حکمت ام الکتاب

وحدت گمگشتہ ی خود بازیاب

ما کہ دربان حصار ملتیم

کافر از ترک شعار ملتیم

ساقی دیرینہ را ساغر شکست

بزم رندان حجازی بر شکست

کعبہ آباد است از اصنام ما

خندہ زن کفر است بر اسلام ما

شیخ در عشق بتان اسلام باخت

رشتہ ی تسبیح از زنار ساخت

پیر ہا پیر از بیاض مو شدند

سخرہ بہر کودکان کو شدند

دل ز نقش لاالہ بیگانہ ئی

از صنم ہای ہوس بتخانہ ئی

می شود ھر مو درازی خرقہ پوش

آہ ازین سوداگران دین فروش

با مریدان روز و شب اندر سفر

از ضرورت ہای ملت بی خبر

دیدہ ہا بی نور مثل نرگس اند

سینہ ہا از دولت دل مفلس اند

واعظان ہم صوفیان منصب پرست

اعتبار ملت بیضا شکست

واعظ ما چشم بر بتخانہ دوخت

مفتی دین مبین فتوی فروخت

چیست یاران بعد ازین تدبیر ما

رخ سوی میخانہ دارد پیر ما

Ai ke Misal Gul z Gul balidh i

To hm az btn khodi zaidh i

Az khodi mgzr baqa anjam bash

Qatra i mi bash-o-Bahr aasham bash

To ke az Noor khodi tabanda e

Gir khodi mhkm kni paindh i

Sod Dar jeb hmin sodasti

Khoajgi az hfz ain kalasti

Hasti-o-az nisti trsidh i

Ai srt grdm Ghalat fhmidh i

Choon khabar darm z Saaz Zindagi

Ba to goim chist raaz Zindagi

Ġota Dar Khud surat gohr zdn

Ps z khlot gah Khud sar br zdn

Zir khakstr shrar andokhtn

Shula grdidn nzrha sokhtn

Khana soz mihnat chal salh Show

Toof Khud Kun shula i joalh Show

Zindagi az toof Digar rstn ast

Khoish ra bait alhrm danstn ast

Par zan-o-az jazb Khaak azaad bash

Hmcho tair aimn az aftad bash

To Agar tair na i ai hoshmnd

Br sar ġar aashian Khud mbnd

Ai ke bashi Dar Pi ksb ulum

Ba to mi goim Payam Peer rum

Ilm ra br tan Zani marey bod

Ilm ra br Dil Zani iare bod

Aaghi az qissa i aakhond rum

Aankh dad andar halab dars ulum

Pai Dar zanjir tojihat aql

Kshtish tofani zlmat aql

Musa begana i sinai Ishq

Bikhbr az Ishq-o-az sodai Ishq

Az tshkk gft-o-az Ishraaq gft

Oz Hukm sad gohr tabanda sft

Aqdh hai qaul mshain gshod

Noor fkrsh Har khfi ra oanmod

Grd-o-pishsh bod ambar ktb

Br Lab o shrh asrar ktb

Peer tbrizi z irshad Kamal

Jast Raah maktab mila jlal

Gft ain Ghogha-o-qil-o-qal chist

Ain qias-o-vahm-o-istedlal chist

Moloi frmod nadaan Lab bbnd

Br mqalat khrdmndan mkhnd

Pai khoish az mktbm biron gzar

Qil-o-qal ast ain tra ba oi chh Kaar

Qal ma az Fahm to balatr ast

Sheesha i idrak ra roshngr ast

Soz shams az gfth i mila fzod

Aatshi az jaan tbrizi gshod

Br Zameen barq Nigah o ftad

Khaak az soz dam o shula zad

Atash Dil khrmn idrak sokht

Daftar Aan flsfi ra pak sokht

Moloi begana az aajaz Ishq

Nashnas naghma hai Saaz Ishq

Gft ain atash chsan afrokhti

Daftar arbab Hikmat sokhti

Gft shekh ai muslim znar Daar

Zavq-o-haal ast ain tra ba oi chh Kaar

Haal ma az fikr to balatr ast

Shula i ma kimiai ahmr ast

Sakhti az barf Hikmat Saaz-o-brg

Az shab fikr to bard tgrg

Aatshi afroz az khashak khoish

Shula i Tameer Kun az Khaak khoish

Ilm muslim kamil az soz Dil ast

Mani islam turk aafl ast

Choon z Band aafl ibrahim rst

Dar mian shula ha niko Nishast

Ilm Haq ra Dar qfa andakhti

Bhr nani nqd din Dar bakhti

Garam ro Dar jstjoi surma i

Vaqif az Chashm Siyah Khud na i

Ab haivan az dam khanjar Talab

Az dahan aźdaha kausar Talab

Sang asvad az Dar btkhanh khvah

Nafh i Mushk az sag Deewana khvah

Soz Ishq az danish hazir mjoi

Kif Haq az Jaam ain kafir mjoi

Mdti mho tak-o-do bodh am

Razdan danish Nau bodh am

Baghbanan amthanm krdh and

Mhrm ain glstanm krdh and

Glstani lala Zar abrti

Choon Gul Kaghaz sarab nkhti

Ta z Band ain Gulistan Rasta am

Aashian br Shaakh tuba basta am

Danish hazir hjab Akbar ast

But Parast-o-But frosh-o-btgr ast

Paa bzndan mzahr basta i

Az hudud hs bron Na jsth i

Dar srat Zindagi az paa ftad

Br gloi khoishtn khanjar nihad

Aatshi dard misaal lala Sard

Shula i dard misaal źala Sard

Ftrtsh az soz Ishq azaad mand

Dar Jahan justuju nashad mand

Ishq aflatun alt hai aql

Bah shod az nshtrsh sodai aql

Jumla Aalam sajd-o-msjod Ishq

Somnat aql ra mhmod Ishq

Ain mi dirinh Dar minash nist

Shor iarb qismat shbhash nist

Qeemat shmshad Khud nshnakhti

Sro Digar ra Buland andakhti

Misal Ne Khud ra z Khud krdi thi

Br noai digran Dil mi nhi

Ai gdai rizh i az Khan Ghair

Jns Khud mi joi az Dukan Ghair

Bzm muslim az Charagh Ghair sokht

Masjid o az shrar dir sokht

Az svad Kaaba Choon ahu rmid

Naok Sayyad phloish drid

Shd pareshan brg Gul Choon boi khoish

Ai z Khud rm krdh baz aa soi khoish

Ai amin Hikmat am alktab

Ohdt gmgshth i Khud baziab

Ma ke drban hsar mltim

Kafir az turk shiar mltim

Saaqi dirinh ra saghr shikast

Bzm rndan hjazi br shikast

Kaaba Aabad ast az asnam ma

Khndh zan kfr ast br islam ma

Shekh Dar Ishq btan islam bakht

Rishta i Tasbeeh az znar sakht

Peer ha Peer az bayaz Moo shdnd

Skhrh bhr kodkan ko shdnd

Dil z nqsh laalh begana i

Az Sanam hai havas btkhanh i

Mi shod hr Moo drazi khrqh Posh

Aah azin sodagran din frosh

Ba mridan Roz-o-Shab andar Safar

Az Zarurat hai mlt bi khabar

Didh ha bi Noor Misal nargis and

Sina ha az daulat Dil mfls and

Oaazan Hum sofian Mansab Parast

Iʻtibar mlt baiza shikast

Oaaz ma Chashm br btkhanh dokht

Mufti din mbin ftoi Farokht

Chist iaran baad azin tdbir ma

Rukh soi maikhana dard Peer ma

نظم Farsi
Comment
علامہ اقبال
تعارفِ شاعر

علامہ اقبال

🏛️ کلاسیکی دور ⏳ 9 نومبر 1877 — 21 اپریل 1938 📍

علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے