در معنی اینکہ کمال حیات ملیہ این است کہ ملت مثل فرد احساس خودی پیدا کند و تولید و تکمیل این احساس از ضبط روایات ملیہ ممکن گردد
That The Perfection Of Communal Life Is Attained
کودکی را دیدی ای بالغ نظر
کو بود از معنی خود بی خبر
ناشناس دور و نزدیک آنچنان
ماہ را خواہد کہ بر گیرد عنان
از ہمہ بیگانہ آن مامک پرست
گریہ مست وشیر مست و خواب مست
زیر و بم را گوش او در گیر نیست
نغمہ اش جز شورش زنجیر نیست
سادہ و دوشیزہ افکارش ہنوز
چون گہر پاکیزہ گفتارش ہنوز
جستجو سرمایہ ی پندار او
از چرا ، چون ، کی ، کجا ، گفتار او
نقش گیر این و آن اندیشہ اش
غیر جوئی غیر بینی پیشہ اش
چشمش از دنبال اگر گیرد کسی
جان او آشفتہ می گردد بسی
فکر خامش در ہوای روزگار
پر گشا مانند باز نو شکار
در پی نخجیرہا بگذاردش
باز سوی خویشتن می آردش
تا ز آتشگیری افکار او
گل فشاند زرچک پندار او
چشم گیرایش فتد بر خویشتن
دستکی بر سینہ می گوید کہ من
یاد او با خود شناسایش کند
حفظ ربط دوش و فردایش کند
سفتہ ایامش درین تار زرند
ہمچو گوہر از پی یک دیگرند
گرچہ ہر دم کاہد ، افزاید گلش
’’من ہمانستم کہ بودم‘‘ در دلش
این ’’من‘‘ نو زادہ آغاز حیات
نغمۂ بیداری ساز حیات
ملت نوزادہ مثل طفلک است
طفلکی کو در کنار مامک است
طفلکی از خویشتن نا آگہی
گوھر آلودہ ئی خاک رہی
بستہ با امروز او فرداش نیست
حلقہ ہای روز و شب در پاس نیست
چشم ہستی را مثال مردم است
غیر را بینندہ و از خود گم است
صد گرہ از رشتۂ خود وا کند
تا سر تار خودی پیدا کند
گرم چون افتد بہ کار روزگار
این شعور تازہ گردد پایدار
نقشہا بردارد و اندازد او
سر گذشت خویش را می سازد او
فرد چون پیوند ایامش گسیخت
شانۂ ادراک او دندانہ ریخت
قوم روشن از سواد سر گذشت
خود شناس آمد ز یاد سر گذشت
سر گذشت او گر از یادش رود
باز اندر نیستی گم می شود
نسخۂ بود ترا ای ہوشمند
ربط ایام آمدہ شیرازہ بند
ربط ایام است ما را پیرہن
سوزنش حفظ روایات کہن
چیست تاریخ ای ز خود بیگانہ ئی
داستانی قصہ ئی افسانہ ئی
این ترا از خویشتن آگہ کند
آشنای کار و مرد رہ کند
روح را سرمایۂ تاب است این
جسم ملت را چو اعصاب است این
ہمچو خنجر بر فسانت می زند
باز بر روی جہانت می زند
وہ چہ ساز جان نگار و دلپذیر
نغمہ ہای رفتہ در تارش اسیر
شعلۂ افسردہ در سوزش نگر
دوش در آغوش امروزش نگر
شمع او بخت امم را کوکب است
روشن از وی امشب و ہم دیشب است
چشم پرکاری کا بیند رفتہ را
پیش تو باز آفریند رفتہ را
بادۂ صد سالہ در مینای او
مستی پارینہ در صہبای او
صید گیری کو بدام اندر کشید
طایری کز بوستان ما پرید
ضبط کن تاریخ را پایندہ شو
از نفسہای رمیدہ زندہ شو
دوش را پیوند با امروز کن
زندگی را مرغ دست آموز کن
رشتۂ ایام را آور بدست
ورنہ گردی روز کور و شب پرست
سر زند از ماضی تو حال تو
خیزد از حال تو استقبال تو
مشکن ار خواہی حیات لازوال
رشتۂ ماضی ز استقبال و حال
موج ادراک تسلسل زندگی است
می کشان را شور قلقل زندگی است
Kodki ra didi ai baliġ Nazar
Ko bod az mani Khud bi khabar
Nashnas door-o-nazdik aanchnan
Maah ra khoahd ke br gird anan
Az hmh begana Aan mamk Parast
Girya Mast oshir Mast-o-Khwab Mast
Zir-o-bam ra gosh o Dar gir nist
Naghma ash jz shorsh zanjir nist
Saada-o-doshiza afkarsh hnoz
Choon ghr pakiza gftarsh hnoz
Justuju sarmaya i pndar o
Az Chura Choon ki kja guftar o
Nqsh gir ain-o-Aan andesha ash
Ghair joi Ghair bini Pesha ash
Chshmsh az dnbal Agar gird kisi
Jaan o aashfth mi grdd bsi
Fikr khamsh Dar hoai rozgar
Par gsha mannd baz Nau shikar
Dar Pi nkhjirha bgzardsh
Baz soi khoishtn mi aardsh
Ta z aatshgiri afkar o
Gul fshand zrchk pndar o
Chashm giraish ftd br khoishtn
Dstki br sina mi goid ke man
Yaad o ba Khud shnasaish Kund
Hfz rbt dosh-o-frdaish Kund
Sfth aiamsh drin Taar zrnd
Hmcho gohr az Pi yak digrnd
Grchh Har dam kahd afzaid glsh
Man hmanstm ke bodm Dar dlsh
Ain man Nau zadh Aaghaaz Hayaat
Nghmh bidari Saaz Hayaat
Mlt nozadh Misal tflk ast
Tflki ko Dar knar mamk ast
Tflki az khoishtn Na aaghi
Gohr aludah i Khaak rhi
Basta ba imroz o frdash nist
Halqa hai Roz-o-Shab Dar paas nist
Chashm Hasti ra misaal Mardum ast
Ghair ra binndh-o-az Khud gum ast
Sad grah az rshth Khud Wa Kund
Ta sar Taar khodi Paida Kund
Garam Choon aftd bah Kaar rozgar
Ain shuur Taaza grdd paidar
Nqshha brdard-o-andazd o
Sar gzsht khoish ra mi sazd o
Frd Choon Paivand aiamsh gsikht
Shanh idrak o dndanh rikht
Qaum Roshan az svad sar gzsht
Khud Shanas Aamad z Yaad sar gzsht
Sar gzsht o Gir az iadsh rud
Baz andar nisti gum mi shod
Nskhh bod tra ai hoshmnd
Rbt iyyam amda shirazh Band
Rbt iyyam ast ma ra Pairahan
Soznsh hfz roaiat khn
Chist Tarikh ai z Khud begana i
Dastani qissa i afsana i
Ain tra az khoishtn aagh Kund
Aashnai Kaar-o-mard rh Kund
Rooh ra srmaih tab ast ain
Jism mlt ra cho asaab ast ain
Hmcho khanjar br fsant mi znd
Baz br ravi jhant mi znd
Woh chh Saaz jaan nigar-o-dlpzir
Naghma hai rafta Dar tarsh asir
Shalh afsurda Dar sozsh nagar
Dosh Dar aġosh amrozsh nagar
Shama o bakht amm ra kaukab ast
Roshan az oi amshb-o-Hum dishb ast
Chashm prkari ka bind rafta ra
Pesh to baz aafrind rafta ra
Badh sad salh Dar minai o
Masti parinh Dar shbai o
Sid giri ko bdam andar kshid
Tairi kz bostan ma prid
Zabt Kun Tarikh ra paindh Show
Az nfshai rmidh zinda Show
Dosh ra Paivand ba imroz Kun
Zindagi ra mosambi dast aamoz Kun
Rshth iyyam ra aaor bdst
Warna grdi Roz Cover / Core-o-Shab Parast
Sar znd az Maazi to haal to
Khizd az haal to istiqbal to
Mshkn ar khoahi Hayaat lazoal
Rshth Maazi z istiqbal-o-haal
Mauj idrak tslsl Zindagi ast
Mi kshan ra Shor qlql Zindagi ast
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
