حرکت بجنت الفردوس
Departure For The Garden Of Paradise
در گذشتم از حد این کائنات
پا نھادم در جہان بی جہات
بی یمین و بی یسار است این جہان
فارغ از لیل و نہار است این جہان
پیش او قندیل ادراکم فسرد
حرف من از ہیبت معنی بمرد
با زبان آب و گل گفتار جان
در قفس پرواز میآید گران
اندکی اندر جھان دل نگر
تا ز نور خود شوی روشن بصر
چیست دل یک عالم بی رنگ و بوست
عالم بی رنگ و بو بی چار سوست
ساکن و ہر لحظہ سیار است دل
عالم احوال و افکار است دل
از حقایق تا حقایق رفتہ عقل
سیر او بی جادہ و رفتار و نقل
صد خیال و ہر یک از دیگر جداست
این بگردون آشنا آن نارساست
کس نگوید این کہ گردون آشناست
بر یمین آن خیال نارساست
یا سروری کاید از دیدار دوست
نیم گامی از ہوای کوی اوست
چشم تو بیدار باشد یا بخواب
دل ببیند بی شعاع آفتاب
آن جہان را بر جہان دل شناس
من چگویم زانچہ ناید در قیاس
اندر آن عالم جھانی دیگری
اصل او از کن فکانی دیگری
لازوال و ھر زمان نوع دگر
ناید اندر وھم و آید در نظر
ہر زمان او را کمالے دیگری
ہر زمان او را جمالے دیگری
روزگارش بی نیاز از ماہ و مہر
گنجد اندر ساحت او نہ سپہر
ہر چہ در غیب است آید روبرو
پیش از آن کز دل بروید آرزو
در زبان خود چسان گویم کہ چیست
این جہان نور و حضور و زندگیست
لالہ ھا آسودہ در کہسار ہا
نہر ھا گردندہ در گلزار ہا
غنچہ ہای سرخ و اسپید و کبود
از دم قدوسیان او را گشود
آبہا سیمین ، ہوا ہا عنبرین
قصرھا با قبہ ہای زمردین
خیمہ ہا یاقوت گون زرین طناب
شاہدان با طلعت آئینہ تاب
گفت رومی ’’ای گرفتار قیاس
در گذر از اعتبارات حواس
از تجلی کارہای خوب و زشت
می شود آن دوزخ این گردد بہشت
این کہ بینی قصر ہای رنگ رنگ
اصلش از اعمال و نی از خشت و سنگ
آنچہ خوانی کوثر و غلمان و حور
جلوۂ این عالم جذب و سرور
زندگی اینجا ز دیدار است و بس
ذوق دیدار است و گفتار است و بس
Dar gzshtm az hd ain Kainaat
Paa nhadm Dar Jahan bi jhat
Bi imin-o-bi isar ast ain Jahan
Fariġ az lil-o-nhar ast ain Jahan
Pesh o qndil adrakm fsrd
Harf man az hibt mani bmrd
Ba zabaan ab-o-Gul guftar jaan
Dar Qafas Parwaaz miaaid gran
Andki andar jhan Dil nagar
Ta z Noor Khud shoi Roshan bsr
Chist Dil yak Aalam bi rang-o-bost
Aalam bi rang-o-Boo bi Chaar sost
Sakn-o-Har lahza siar ast Dil
Aalam ahval-o-afkar ast Dil
Az hqaiq ta hqaiq rafta aql
Sair o bi jadh-o-Raftaar-o-naql
Sad Khayal-o-Har yak az Digar jdast
Ain bgrdon ashna Aan narsast
Kis ngoid ain ke grdon aashnast
Br imin Aan Khayal narsast
Ya srori kaid az Deedar Dost
Niyam gami az hoai Kavi aost
Chashm to baidar bashad ya bkhoab
Dil bbind bi shaa Aaftaab
Aan Jahan ra br Jahan Dil Shanas
Man chgoim zanchh naid Dar qias
Andar Aan Aalam jhani digri
Asal o az Kun fkani digri
Lazoal-o-hr zman noa dgr
Naid andar ohm-o-aaid Dar Nazar
Har zman o ra kmale digri
Har zman o ra jmale digri
Rozgarsh bi niaz az Maah-o-mahr
Gnjd andar saht o na sphr
Har chh Dar ghib ast aaid robro
Pesh az Aan kz Dil broid Aarzoo
Dar zabaan Khud chsan goim ke chist
Ain Jahan Noor-o-huẓur-o-zndgist
Lala ha aasodh Dar khsar ha
Nehar ha grdndh Dar glzar ha
Ghuncha hai surkh-o-aspid-o-kbod
Az dam qdosian o ra gshod
Aabha simin hua ha anbrin
Qsrha ba qbh hai zmrdin
Khaima ha yaqut gon zrin tnab
Shahdan ba talat aaeena tab
Gft rumi ai grftar qias
Dar gzr az aatbarat hoas
Az tjli karhai khub-o-zsht
Mi shod Aan dozakh ain grdd bihisht
Ain ke bini qsr hai rang rang
Aslsh az aamal-o-ni az khisht-o-sang
Aanchh khoani kausar-o-ghlman-o-hur
Jloh ain Aalam jazb-o-suroor
Zindagi ainja z Deedar ast-o-bas
Zavq Deedar ast-o-guftar ast-o-bas
علامہ اقبال
علامہ محمد اقبال (9 نومبر 1877ء – 21 اپریل 1938ء) مفکرِ پاکستان، شاعرِ مشرق، حکیم الامت اور بیسویں صدی کے سب سے عظیم مسلم فلسفی اور شاعر تھے۔ آپ نے اردو اور فارسی زبان میں...
